ارزیابی و تحلیلی بر میزان دسترسی‌پذیری فضاهای سبز کلان‌شهر ارومیه از لحاظ چیدمان فضایی

در دنیای پرشتاب امروز، فضاهای سبز شهری همانند پناهگاه‌هایی آرام و حیاتی برای ساکنان محسوب می‌شوند. اما دسترسی به این پناهگاه‌ها، روایتی پیچیده‌تر از صرفاً وجود آن‌ها در سطح شهر است. گفتمان حاضر با هدف رمزگشایی از نقش چیدمان فضایی در دسترسی به پارک‌های شهری، به بررسی و تحلیل چهار پارک پربازدید در کلان‌شهر ارومیه پرداخته است. در این پژوهش از روش‌شناسی کمی-فضایی استفاده‌شده که از منابع کتابخانه‌ای و تصاویر ماهواره‌ای برای گردآوری داده‌ها بهره گرفته شد. از شاخص‌های پیکربندی فضایی (اتصال‌پذیری، انتخاب و ادغام) برای ارزیابی دسترسی به چهار پارک پربازدید (پارک تخم‌مرغی، جنگلی، گوللر باغی و اللر باغی) در شهر ارومیه استفاده شد. برای آماده‌سازی و پردازش داده‌ها نرم‌افزار autocad و تحلیل داده‌ها نرم‌افزار depthmap x بکار گرفته شد. نتایج نشان می‌دهد دسترسی به پارک‌های شهری در ارومیه، وضعیت یکسانی ندارد. پارک‌های تخم‌مرغی و ساحلی به‌واسطه موقعیت مرکزی، استراتژیک، تنوع کاربری‌های اطراف و شبکه ارتباطی قوی، از دسترسی بالاتری برخوردارند. در مقابل، پارک جنگلی به دلیل موقعیت دوردست، عدم وجود زیرساخت‌های حمل‌ونقل مناسب و محصور شدن در میان کاربری‌های مسکونی، از دسترسی کمتر رنج می‌برد. آرایش فضایی، به‌عنوان عنصری کلیدی، نقشی تعیین‌کننده در توزیع عادلانه و دسترسی آسان به فضاهای سبز ایفا می‌کند. با در نظر گرفتن این مولفه، می‌توان در جهت ارتقای کیفیت و عدالت دسترسی به پارک‌ها برای همه شهروندان گام برداشت.

an evaluation and analysis on the accessibility of green spaces in urmia metropolis in terms of space syntax

in today’s fast-paced world, urban green spaces are considered calm and vital shelters for residents. however, access to these shelters is a more complex narrative than their mere existence in the city. with the aim of deciphering the role of spatial layout in access to urban parks, this paper examines and analyzes four frequently visited parks in the urmia metropolis. this study uses a quantitative-spatial methodology that uses library resources and satellite images to collect data. spatial configuration indices (connectivity, selection, and integration) were used to evaluate access to four frequently visited parks (egg park, forest park, guller baghi park, and ellar baghi park) in urmia. autocad software was used to prepare and process the data, and depth map x software was used to analyze the data. the results show that access to urban parks in urmia is not uniform. egg and coastal parks enjoy higher accessibility due to their central, strategic location, diverse surrounding uses, and strong communication network. in contrast, forest parks suffer from lower accessibility due to their remote location, lack of proper transportation infrastructure, and being surrounded by residential uses. as a key element, spatial arrangement plays a decisive role in the equitable distribution and easy access to green spaces. considering this component, steps can be taken to improve the quality and equity of access to parks for all citizens.