آینده‌پژوهی عوامل موثر بر تاب‌آوری کلان‌شهر تهران با تاکید بر کنش‌های مکانی- فضایی

تاب‌آوری شهری عبارت است از توانایی بازیابی در سیستم شهر پس از رویدادهای غیرمنتظره است. هدف این پژوهش تحلیل فضایی مولفه‌های اثرگذار بر تاب‌آوری شهری کلان‌شهر تهران (پایتخت سیاسی و اقتصادی ایران) در قالب شاخص‌های کالبدی و‌ فضایی برای شناسایی مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر تاب‌آوری شهری است. در ابتدا شاخص‌هایی در 24 دسته در محیط نرم‌افزار جی‌آی‌اس با استفاده از ابزارهای هم‌پوشانی وضعیت تاب‌آوری مناطق را نشان داد. بحث آینده‌پژوهی این مقاله متشکل از دو بخش است. در بخش دوم به‌منظور ایجاد پایگاهی از عوامل اولیه موجود درباره مولفه‌های تاب‌آوری کالبدی و فضایی از تکنیک پویش محیطی (بررسی مقالات و منابع چاپی، مصاحبه با متخصصان و پایش همایش‌ها و کنفرانس‌ها) و بررسی پیشینه ادبیات استفاده‌شده است. در بخش دوم از کارشناسان و نخبگان خواسته شد که مهم‌ترین مولفه‌های اثرگذار بر تاب‌آوری کالبدی ‌ فضایی را ظرف 10 سال آینده مشخص نمایند؛ که نهایتاً به‌صورت دلفی 23 متغیر تعیین گردیدند و از نرم‌افزار mic-mac برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها استفاده می‌شود. یافته‌ها نشان داد تحلیل فضایی تاب‌آوری شهر تهران با در نظر گرفتن نمودار تحلیل اثر وابستگی در وضعیت ناپایدار قرار دارد و نشان‌دهنده عدم ثبات متغیرهای تاثیرگذار و تداوم تاثیر آن‌ها بر سایر متغیرهاست

future study of effective factors in tehran’s resilience with an emphasis on spatial interaction

urban resilience is the ability to recover in the city system after unexpected events. the purpose of this research is the spatial analysis of the factors influencing the urban resilience of tehran's metropolis (the political and economic capital of iran) in the form of physical and spatial indicators to identify the most important factors influencing urban resilience. at first, indicators in 24 categories including water transfer tanks, petrol pump stations, electrical substations, and ..., in the gis software environment using overlapping plots showed the resilience of the regions. the future research discussion of this article consists of two parts. in the second part, in order to create a database of existing primary factors about the components of physical and spatial resilience, the technique of environmental scanning (examination of published articles and sources, interviews with experts, and monitoring of conferences and meetings) and the review of the literature background have been used. in the second part, experts and elites were asked to identify the most important factors affecting physical-spatial resilience within the next 10 years; finally, 23 variables were determined by delphi, and mic mac software was used for data analysis. the findings showed that the resilience of tehran city is unstable by considering the effect-dependency analysis diagram and indicates the instability of the influential variables and the continuity of their influence on other variables.