استخراج و تحلیل ساختاری مولفه‌های حکمروایی خوب در مخاطرات شهری ایران

امروزه افزایش آسیب‌پذیری و کاهش تاب‌آوری شهر و ساکنانش در برابر انواع مخاطرات انسانی، طبیعی، تکنولوژیک، بیولوژیک و حتی جنگ و ترور را می‌توان تهدید جدی و روزافزون برای امنیت و آسایش شهروندان دانست. ازاین‌رو ضروری است مدیریت شهری همسو با این تنوع مخاطرات، نوعی سازوکار هماهنگ، گسترده، کارا و جامع را برای کنترل، کاهش و تاب‌آوری شهر ارائه دهد. حکمروایی شهری یک استراتژی موفق مبتنی بر اصول پذیرفته‌شده جهانی است که برای مواجه و مدیریت چالش‌های ذکرشده به کار گرفته‌شده است. هدف پژوهش حاضر، مفهوم‌سازی و تحلیل ساختاری مولفه‌های حکمروایی در برابر مخاطرات شهری و تعیین میزان و نحوه اثر گزاری و اثرپذیری این مولفه‌ها برای تحقق چشم‌انداز حکمروایی خوب شهری است. پژوهش حاضر، به لحاظ هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی- تحلیلی است. گردآوری اطلاعات به دو روش کتابخانه‌ای و میدانی (پرسشنامه) بوده است. در بخش میدانی و به‌منظور بهره‌گیری از آراء خبرگان و مدل‌سازی ساختاری در نرم‌افزار میک مک، از 50 کارشناس و خبره متخصص دانشگاهی و مدیران شهری استفاده‌شده است. در نهایت، در بخش یافته‌ها، 34 مولفه مبتنی بر اصول جهانی حکمروایی خوب و منطبق با مدیریت مخاطرات شهری ایران، مفهوم‌سازی شد. از بین مولفه‌های منتخب، 10 پیشران کلیدی با بیشترین اثر در تحقق حکمروایی در مخاطرات شهری شناخته شدند. همچنین نتایج این تحلیل نشان داده است که بر اساس مجموع اثرگذاری مولفه‌ها، اصول اثربخشی و کارایی هر یک با سه مولفه بیشترین اثر را در تحقق حکمروایی در برابر مخاطرات شهری ایران داشته است.

extraction and structural analysis of good governance components in urban hazards of iran

more than half the world’s population lives in cities and urban areas. the increasing expansion of cities and the influx of population into these areas, without regard to the urban context and capacity, in addition to exacerbating poverty, unemployment, and insecurity, has led to environmental pollution and ultimately reduced citizens’ satisfaction with the quality of life in cities. furthermore, today, increasing vulnerability and decreasing resilience of the city and its inhabitants to various human, natural, technological, and biological hazards, and even war and terror, can be considered a serious and growing threat to the safety and well-being of citizens. therefore, it is necessary for urban management, in line with this diversity of hazards, to provide a coordinated, broad, efficient, and comprehensive mechanism for controlling, reducing, and building urban resilience. urban governance is a successful strategy based on accepted global principles used to address and manage the challenges mentioned. this study aims to conceptualize and structurally analyze the components of governance in the face of urban hazards and to determine the extent and manner of influence of these components to achieve the vision of good urban governance. the present research is, in terms of purpose, applied, and in terms of nature and method, descriptive-analytical. data collection was done in two ways: library and field (questionnaire). in the field section, in order to utilize the opinions of experts and structural modeling in mic mac software, 50 academic experts and urban managers were used. finally, 34 components based on the global principles of good governance and in accordance with urban hazard management in iran were conceptualized in the findings section. among the selected components, 10 key drivers with the greatest impact on the realization of governance in urban hazards were identified. the results of this analysis also showed that, based on the total impact of the components, the principles of effectiveness and efficiency, each with three components, have the most significant impact on the realization of governance in the face of urban hazards in iran.