شناسایی معیارهای موثر بر مکان‌ یابی پارک‌ ها و فضای سبز شهری در مقاله‌های ایرانی با روش فراترکیب

مکان‌ یابی مناسب پارک‌ها و فضاهای سبز شهری همواره در برنامه‌ریزی‌های شهری و دستیابی به توسعه پایدار شهری اهمیت زیادی داشته است. هدف این پژوهش، شناسایی و طبقه‌بندی معیارهای موثر در مکان‌یابی پارک‌ها و فضای سبز شهری در مقالات علمی-پژوهشی ایرانی با استفاده از روش فرا ترکیب است. واحد تحلیل در این پژوهش، مقاله‌های علمی – پژوهشی فارسی‌زبان با نمونه مطالعاتی داخلی است که در پایگاه اطلاعاتی نظیر noormags، magiran، sid، isc، پرتال جامع علوم انسانی و علم نت، در دوره زمانی 1401-1387 چاپ‌شده‌اند. با جستجو در پایگاه‌های اطلاعاتی فوق 93 مقاله یافت شد که با استفاده از برنامه مهارت‌های ارزیابی حیاتی (casp)، میزان روایی این مقالات موردبررسی قرار گرفت و درنهایت به 65 مقاله کاهش یافت. برای تجزیه‌وتحلیل مقالات منتخب از الگوی هفت مرحله‌ای سندلوسکی و باروسو استفاده‌شده است. نتایج نشان می‌دهد که 81 معیار جهت مکان‌یابی پارک‌ها و فضاهای سبز شهری مورداستفاده محققان ایرانی قرارگرفته است که این معیارها به 35 معیار اصلی تبدیل و در 6 مولفه (دسترسی و فاصله از کاربری‌های شهری، کالبدی، زیست‌محیطی، اجتماعی، اقتصادی و حقوقی) طبقه‌بندی گردید. در بین معیارهای شناسایی‌شده، مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از فاصله از مراکز آموزشی، دسترسی به شبکه ارتباطی، فاصله از فضاهای سبز موجود، فاصله از مراکز فرهنگی- مذهبی، فاصله از مراکز مسکونی و تراکم جمعیت. یافته‌های این تحقیق می‌تواند راهنمای مناسبی برای پژوهشگران و برنامه ریزان و مدیران در زمینه مکان‌یابی پارک‌ها و فضاهای سبز شهری باشد.

identification of effective criteria for locating parks and urban green spaces in iranian articles by meta-synthesis method

the appropriate location of parks and urban green spaces has always been of great importance in urban planning and achieving sustainable urban development. this research uses the meta-synthesis method to identify and classify the criteria that are effective in the location of parks and urban green spaces in iranian scientific research articles. the unit of analysis in this research includes persian-language scientific research articles with domestic case studies, published in databases such as noormags, magiran, sid, isc, the comprehensive humanities portal, and elmnet between 2008 and 2022. by searching the aforementioned databases, 93 articles were found, which were evaluated for their validity using the critical appraisal skills programme (casp), ultimately reducing the number to 65 articles. the sandelowski and barroso seven-step method was used to analyze the selected articles. the results show that 81 criteria for the location of parks and urban green spaces have been used by iranian researchers, which were condensed into 35 main criteria and classified into 6 components as accessibility and proximity to urban land uses, physical, environmental, social, economic, and legal. among the identified criteria, the most significant ones include proximity to educational centers, accessibility to transportation networks, distance from existing green spaces, proximity to cultural-religious centers, proximity to residential areas, and population density. the findings of this research can serve as a suitable guide for researchers, planners, and managers in the field of locating parks and urban green spacesextended abstractintroductionurban parks and green spaces are among cities’ most vital infrastructural elements, playing an indispensable role in enhancing the quality of life, promoting physical and mental health, providing recreational opportunities, and maintaining ecological balance. however, the proper location of urban parks and green spaces remains a significant challenge in urban planning. inappropriate distribution of these spaces can lead to reduced accessibility, increased social inequalities, and inefficient use of urban resources. selecting suitable locations for such spaces requires consideration of a comprehensive set of environmental, social, economic, and spatial-physical criteria. in recent years, several studies have been conducted on the location of parks and urban green spaces in iran. however, these studies are often scattered and focused on specific aspects of the topic, with limited efforts toward presenting an integrated and comprehensive framework. thus, there is a pressing need for research that employs systematic methods to integrate, synthesize, and analyze existing findings and propose a comprehensive and practical set of criteria. this study adopts the meta-synthesis method to identify and analyze the key criteria influencing the location of urban parks and green spaces in iran. its primary goal is to provide a comprehensive framework for planning and locating urban parks to guide planners and decision-makers in making informed and sustainable decisions. moreover, it aims to pave the way for future studies in this domain. methodologygiven the objectives of the study, a qualitative research approach was employed using the meta-synthesis method, specifically based on sandelowski and barroso’s seven-step model. a systematic search was conducted in domestic scientific databases, including the scientific information database (sid), islamic world science citation database (isc).