شهر چابک: مفهوم، اصول، ویژگی‌ ها و چالش ‌های پیاده ‌سازی

شهر چابک طی دهه‌های اخیر در پاسخ به چالش‌های نوظهور ناشی از شهرنشینی و با هدف ارتقای کیفیت زیست، ارائه راه‌حل‌های بدیع، منعطف و در راستای رفع نیازهای انسانی و در نهایت افزایش کارایی خدمات شهروندی مطرح شد. هدف پژوهش معرفی مفهوم، اصول، ویژگی‌ها و چالش‌های پیاده‌سازی این رویکرد در شهرهای امروز است. این تحقیق به لحاظ هدف از نوع نظری و با بهره‌گیری از روش توصیفی، مبتنی بر مرور نظام‌مند ادبیات نظری در حوزه شهرسازی انجام‌شده است. منابع با روش کتابخانه‌ای و از طریق جستجوی کتب و مقالات مربوط به این مفهوم از پایگاه‌های علمی معتبر و شناخته‌شده گردآوری‌شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد، این مفهوم، در راستای تحقق توسعه پایدار شهری مطرح‌شده و بر مولفه‌هایی نظیر کیفیت هوای شهری، استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر، مدیریت منابع آب، فضای سبز و تنوع زیستی، حس تعلق اجتماعی و جذب سرمایه‌گذاری پایدار تاکید دارد. همچنین عواملی نظیر؛ بهبود هماهنگی بین نهادها، استفاده از فناوری‌های نوین، تدوین سیاست‌های حمایتی و مشارکت فعال شهروندان و توسعه زیرساخت‌های دیجیتال  به‌طور قابل‌توجهی می‌تواند به ارتقای عملکرد و پایداری شهر چابک کمک کند. افزون بر این، چالش‌های مالی و فنی به‌عنوان موانع اصلی در پیاده‌سازی شهر چابک شناسایی‌شده‌اند که نیازمند سرمایه‌گذاری هدفمند و همکاری بین‌المللی هستند. این پژوهش می‌تواند به‌عنوان مبنایی جهت بهبود روش‌های طراحی و مدیریت شهری در ایران مورد استفاده قرار گیرد و راهکارهایی برای ایجاد شهرهای پایدار و چابک ارائه دهد.

agile city: concept, principles, characteristics, and implementation challenges

the concept of the agile city has emerged in recent decades in response to the emerging challenges of urbanization, aiming to improve quality of life, provide innovative and flexible solutions aligned with human needs, and ultimately increase the efficiency of civic services. the objective of this research is to introduce the concept, principles, characteristics, and implementation challenges of this approach in today’s cities. this study is theoretical in terms of its purpose and employs a descriptive-analytical method based on a systematic review of theoretical literature in the field of urban planning. resources were collected through library research and by searching relevant books and articles from reputable and recognized scientific databases. the research findings indicate that this concept, proposed in line with achieving sustainable urban development, emphasizes components such as urban air quality, use of renewable energies, water resource management, green spaces and biodiversity, sense of social belonging, and attracting sustainable investment. additionally, factors such as improving coordination between institutions, utilizing new technologies, developing supportive policies, active citizen participation, and developing digital infrastructure can significantly contribute to enhancing the performance and sustainability of the agile city. moreover, financial and technical challenges have been identified as the main obstacles in implementing the agile city, requiring targeted investment and international cooperation. this research can serve as a basis for improving urban design and management methods in iran and provide strategies for creating sustainable and agile citiesextended abstractintroductionrapid urbanization has created numerous challenges, such as traffic congestion, pollution, and resource scarcity. the agile city, inspired by agile principles in software development, offers a novel approach to urban management. this approach emphasizes citizen participation, digital technologies, and data-driven management and can help improve public services, reduce costs, and increase urban resilience. technological advancements like the internet of things and big data have created opportunities for optimizing urban performance. additionally, agile cities align with the united nations’ sustainable development goals and can effectively address environmental crises and climate change. global experiences such as smart dubai have shown that digitalization can improve the quality of life and increase public value. in iran, urban problems emphasize the need for an agile city approach.