طراحی الگوی سواد مدیریت داده‌های پژوهشی اعضای هیئت علمی رشته‌های علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه‌های دولتی ایران (وابسته به وزارت علوم)

هدف: نظر به پژوهش ‌هایی که درباره سواد مدیریت داده‌ های پژوهشی انجام گرفته است، هدف این پژوهش، تعیین میزان مولفه‌ها و شاخص‌های سواد مدیریت داده‌های پژوهشی اعضای هیئت علمی رشته ‌های علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه های دولتی ایران (وابسته به وزارت علوم) و ارائه الگوی مناسب با آن است. روش پژوهش: پژوهش حاضر با رویکرد کمی و روش پیمایشی و با هدف تایید و اعتباریابی ابزار ساخته شده با استفاده از مدل پیشنهادی پژوهش انجام گرفته است. جامعه آماری شامل 360 نفر از اعضای هیئت علمی گروه علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه ‌های دولتی کشور که از طریق روش نمونه‌گیری خوشه‌ ای انتخاب شدند، پرسشنامه تکمیل و برای تحلیل داده ها از روش آماری توصیفی (میانگین، انحراف معیار، جدول توزیع فراوانی) و آمار استنباطی (مدل سازی معادلات ساختاری و تحلیل عاملی اکتشافی) و نرم افزارهای spss و smart pls استفاده شده است. یافته‌ها: حاکی از آن است که شش عامل ذینفعان، خدمات، سیاست، انواع سواد، چرخه حیات داده و مسائل مالی روی هم رفته 60 درصد از واریانس کل متغیرها را تبیین می‌کنند. همچنین بالاترین میزان میانگین مربوط به عامل ذینفعان با میانگین 4/09 و انحراف معیار 0/57 است و پس از آن به ترتیب عامل خدمات، سیاست، چرخه حیات داده، انواع سواد و مسائل مالی در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند.نتیجه‌گیری: رابطه مولفه‌ها و شاخص‌های سواد مدیریت داده‌های پژوهشی از دیدگاه اعضای هیئت علمی رشته‌های علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه‌های دولتی ایران نشان دهنده اهمیت بالای هر یک از این مولفه‌ها در ارتقاء کیفیت و کارآمدی پژوهش‌ها است و تاثیر مثبتی در سواد مدیریت داده‌های پژوهشی دارد. تلاش برای شناخت فرآیندها و زیرساخت‌های مرتبط با مدیریت داده‌های پژوهشی به افراد جهت دستیابی به نتایج تحقیقات بهتر و گسترده‌تر ارزشمند است.

designing a research data management literacy model for faculty members in humanities and social sciences at iranian public universities (affiliated with the ministry of science)

purpose: in view of the research conducted on research data management literacy, the aim of this study is to determine the components and indicators of research data management literacy of faculty members in the humanities and social sciences departments of iranian public universities (affiliated with the ministry of science) and to present an appropriate model for it.research method: the present study was conducted with a quantitative approach and survey method with the aim of verifying and validating the tool developed using the proposed research model. the statistical population consisted of 360 faculty members of the humanities and social sciences departments of public universities in the country who were selected through cluster sampling method. the questionnaire was completed and descriptive statistics (mean, standard deviation, frequency distribution table) and inferential statistics (structural equation modeling and exploratory factor analysis) and spss and smart pls software were used to analyze the data.findings: the findings indicate that the six factors stakeholders, services, policy, types of literacy, data life cycle, and financial issues together explain 60% of the total variance of the variables. also, the highest average is related to the stakeholder’s factor with a mean of 4.09 and a standard deviation of 0.57, followed by the services factor, policy, data life cycle, types of literacy, and financial issues, respectively.conclusion: the relationship between the components and indicators of research data management literacy from the perspective of faculty members in the humanities and social sciences fields of iranian public universities indicates the high importance of each of these components in improving the quality and efficiency of research and has a positive effect on research data management literacy. efforts to understand the processes and infrastructures related to research data management are valuable for individuals to achieve better and broader research results.