مقایسه اثربخشی تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای مغز (tdcs) و توانبخشی شناختی مبتنی بر رایانه بر بهبود تنظیم شناختی هیجان کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه/ بیش‌فعالی

هدف: اختلال نقص توجه/ بیش‌فعالی یکی از شایع‌ترین اختلالات عصبی- رشدی است. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی تحریک الکتریکی فرا جمجمه ای مغز (tdcs) و توانبخشی شناختی مبتنی بر رایانه بر بهبود تنظیم شناختی هیجان کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه/ بیش‌فعالی انجام شد.روش: پژوهش حاضر آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش، شامل کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه/ بیش فعالی شهر اردبیل بود که به مرکز روانپزشکی بیمارستان فاطمی شهر اردبیل در سال 1401 مراجعه کردند. از میان این جامعه، به روش نمونه گیری هدفمند، 60 کودک دارای اختلال نقص توجه/ بیش‌فعالی انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در سه گروه آزمایش 1، آزمایش 2 و کنترل (هر گروه 20 نفر) جایگزین شدند. داده ها با استفاده از مقیاس درجه بندی والدین کانرز (1978)، آزمون ماتریس های پیشرونده ریون (2000) و پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان گرانفسکی (2002) جمع‌آوری شد. آزمودنی های گروه آزمایش اول تحریک الکتریکی مغز (tdcs) و گروه آزمایش دوم نیز مداخله توانبخشی شناختی را دریافت کردند. گروه کنترل مداخله ای را دریافت نکرد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با نرم‌افزار spss-25 و با تحلیل کواریانس چند متغیره (مانکوا) و آزمون تعقیبی بونفرونی انجام شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که تفاوت معناداری بین گروه‌ها در تنظیم هیجان (0.05>p) وجود دارد. گروه‌های آزمایشی تحریک الکتریکی فراجمجمه ای مغز (tdcs) و توانبخشی شناختی از تنظیم هیجان بالاتری در مقایسه با گروه کنترل برخوردار بودند. همچنین با کنترل اثر پیش آزمون در دو گروه آزمایشی، بین دو روش تحریک الکتریکی فراجمجمه ای مغز (tdcs) و توانبخشی شناختی تفاوت معنی داری وجود ندارد (0.05>p).نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج بدست آمده، می‌توان گفت مداخله تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای مغز (tdcs) و توانبخشی شناختی مبتنی بر رایانه در بهبود تنظیم شناختی هیجان کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه/ بیش‌فعالی اثربخش بودند. لذا از هر دو مداخله برای بهبود تنظیم شناختی هیجان کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه/ بیش فعالی می‌توان استفاده کرد.

comparison of the effectiveness of transcranial direct current brain stimulation (tdcs) and computer-based cognitive rehabilitation on improving cognitive emotion regulation in children with attention deficit/hyperactivity disorder

objective: attention deficit/ hyperactivity disorder is one of the most common neurodevelopmental disorders. the purpose of this study was to compare the effectiveness of transcranial direct current brain stimulation (tdcs) and computer-based cognitive rehabilitation on improving cognitive emotion regulation in children with attention deficit/ hyperactivity disorder.methods: the current research design was experiment with pre-test-post-test and control group. the statistical population included children with attention deficit/ hyperactivity disorder in ardabil city who referred to the psychiatric center of fatemi hospital in ardabil city in 2023. from this population, 60 children with attention deficit/ hyperactivity disorder were selected by purposeful sampling and randomly replaced in three groups: experiment 1, experiment 2, and control (20 people in each group). data were collected using connors parent rating scale (1978), raven’s progressive matrices test (2000) and cognitive emotion regulation scale (2002). the subjects of the first experimental group received transcranial direct current brain stimulation (tdcs) for 10 sessions and twice a week for 20 minutes. the second experimental group also received captain log’s computerized cognitive rehabilitation intervention for 10 sessions and twice a week for 45 minutes. the control group did not receive any intervention. data analysis was done with spss version 25 software and with covariance analysis and bonferroni’s post hoc test.results: the results showed that there is a significant difference between the groups in emotion regulation (p<0.05). the experimental groups of transcranial direct current brain stimulation (tdcs) and computer-based cognitive rehabilitation had higher emotion regulation compared to the control group. also, by controlling the effect of the pre-test in the two experimental groups, there is no significant difference between the two methods of transcranial direct current brain stimulation (tdcs) and computer-based cognitive rehabilitation (p<0.05).conclusions: according to the results, it can be said that the intervention of transcranial direct current brain stimulation (tdcs) and computer-based cognitive rehabilitation were effective in improving the cognitive regulation of emotion in children with attention deficit/ hyperactivity disorder. therefore, both interventions can be used to improve the cognitive regulation of emotions in children with attention deficit/ hyperactivity disorder.