اثربخشی برنامه پرورش تفکر مبتنی بر خواندن انتقادی بر هویت اخلاقی دختران نوجوان

هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی اثر برنامه پرورش تفکر مبتنی بر خواندن انتقادی بر اساس مدل پرورش تفکر بروکفیلد (2012) بر هویت اخلاقی نوجوانان انجام گرفت.روش: روش پژوهش آزمایشی بوده و در چارچوب طرح نیمه آزمایشی از نوع پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه انجام گرفت. جامعه‌ی پژوهش کلیه دانش آموزان دختر پایه هشتم شهر تهران در سال تحصیلی 99-1398 بودند. نمونه‌ی پژوهش حاضر از یکی از دبیرستان‌های متوسطه دوره اول منطقه 2 شهر تهران و به‌صورت در دسترس انتخاب گردید. افراد نمونه 32 نفر از دانش آموزان یکی از کلاس‌های پایه هشتم این دبیرستان بودند. جهت گردآوری اطلاعات در این پژوهش، پرسشنامه هویت اخلاقی بلاک و رینولدز (2016) مورداستفاده قرار گرفت. همه افراد نمونه ابتدا به پرسشنامه هویت اخلاقی پاسخ دادند. سپس به‌صورت تصادفی در گروه آزمایش و گروه گواه (هر گروه 16 نفر) قرار گرفتند. افراد گروه آزمایش به مدت ده جلسه 70 دقیقه‌ای تحت آموزش بودند. در این مدت افراد گروه گواه هیچ آموزشی دریافت نکردند. در پایان هر دو گروه مجدد به پرسشنامه هویت اخلاقی پاسخ دادند. تحلیل داده‌ها در دو سطح توصیفی و استنباطی (تحلیل کوواریانس چند متغیره) صورت گرفت.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش بیانگر تفاوت میانگین گروه آزمایش نسبت به گروه گواه در دو مولفه اعتماد به خود اخلاقی و یکپارچگی اخلاقی است.نتیجه‌گیری: نتیجه حاکی از آن است که الگوی خواندن انتقادی به دلیل فراهم ساختن فرصت شناختی تحلیل و بازبینی مفروضات، شواهد و نتایج در متن، می‌تواند در رشد هر دو بعد هویت اخلاقی نوجوانان موثر باشد.

the effectiveness of the thinking training program based on critical reading on the moral identity of adolescent girls

objective: the present study was conducted with the aim of identifying the effect of the thinking training program based on critical reading based on brookfield’s thinking training model (2012) on the moral identity of adolescents.methods:the research method was experimental, in the framework of a quasi-experimental design with pre-test and post-test with control group. the research population was all eighth grade female students in tehran in the academic year 2018-2019. the sample of the current research was selected from one of the secondary high schools of the first period in the 2nd district of tehran and was selected as available. the sample people were 32 students of one of the eighth grade classes of this high school. all subjects first responded to the moral identity questionnaire. then, they were randomly assigned to the experimental and control groups.the experimental group(32 people) was trained for ten 70-minute sessions.during this time, the control group received no training.at the end, both groups responded to the moral identity questionnaire.data analysis was done at two descriptive and inferential levels (multivariate covariance analysis).results: the findings of the research show the average difference between the experimental group and the control group in the level of moral self and moral integrity.conclusions:the result indicates that the model of critical reading can be effective in the development of both dimensions of moral identity of adolescents due to providing the cognitive opportunity to analyze and review the assumptions, evidence and results in the text.