نظم و امنیت در سیستان دوران میانه: پایداری سیاسی و رونق اجتماعی

پویایی حیات اجتماعی و رونق اقتصادی در پهنه شمالی سیستان، با احیای حکومت و اقتدار دوباره خاندان صفاری در اواخر سده چهارم هجری مقارن بود. جابجایی دارالملک نیمروز از زرنج به شهر سیستان، به عنوان نشانه‌ای از تغییر سیاسی، تلاش برای بهره‌گیری از تجارب و نوآوری‌های فنی برای غلبه بر ناملایمات طبیعی و همواری زیست  - محیط این پهنه، با رونق کمّی و کیفی حیات جمعی و نظم و پایداری سیاسی همراه بود. داده‌های باستان‌شناسی از رونق اجتماعی این پهنه در حد فاصل سده های پنجم تا هشتم هجری و داده‌های تاریخ‌شناسی از تداوم قدرت خاندان صفاری و پایداری نظم سیاسی در این دوران، با همه فراز و فرودها، حکایت دارد. بر این اساس، نوشتارحاضر با رهیافت میان‌رشته‌ای و رویکرد توصیفی- تحلیلی، در پی پاسخگویی به این پرسش است که: ثبات قدرت و پایداری نظم سیاسی در سیستان دوران میانه در رونق حیات اجتماعی- اقتصادی آن چه تاثیری داشت؟ حاصل پژوهش حاکی از این است که ویژگی‌های زیست- محیطی پهنه شمالی سیستان، بهره‌گیری از تجارب و مهارت‌های فنی در مهار طبیعت و اقلیم، همگرایی جامعه و همنوایی با حکومت، به‌علاوه عملکرد مطلوب ملوک نیمروز در راستای آبادگری و ایجاد ثبات و امنیت، موجب تداوم نظم سیاسی و رونق حیات اجتماعی- اقتصادی در سیستان میانه شده است.

order and security in medieval sistan: political stability and social prosperity

the dynamism of social life and economic prosperity in the northern part of sistan coincided with the restoration of the rule and the re-establishment of the saffarid dynasty in the late fourth century ah. the relocation of dar al-molk nimroz from zaranj to sistan city, as a sign of political change, an attempt to benefit from experiences and technical innovations to overcome the natural hardship and flatness of the environment of this area, was accompanied by a quantitative and qualitative prosperity of collective life and political order and stability. archaeological data indicate the social prosperity of this area between the fifth and eighth centuries ah, and historical data indicate the continuity of the power of the saffarid dynasty and the stability of the political order during this period, with all its ups and downs. accordingly, the present article, with an interdisciplinary and descriptive-analytical approach, seeks to answer the question: what effect did the stability of power and the stability of the political order in medieval sistan have on the prosperity of its socio-economic life? the results of the research indicate that the environmental characteristics of the northern part of sistan, the use of experiences and technical skills in controlling nature and climate, the convergence of society and compliance with the government, in addition to the favorable performance of the nimroz kings in terms of development and creating stability and security, have led to the continuation of political order and the prosperity of socio-economic life in middle sistan.