بررسی ویژگی‌های مورفو‌ رسوبی مخروط ‌افکنه رودخانه کال‌شور نیشابور در شمال‌شرق ایران با تاکید بر کنترل‌ های اقلیمی کواترنر

رسوبات کواترنری مخروط افکنه ها اطلاعات مهمی از شرایط اقلیمی گذشته و تحولات محیطی حوضه آبریز بالادست خود ارائه می کنند. در این پژوهش نویسندگان به بررسی تکامل الگوی رسوبی بر سطح مخروط افکنه کال شور پرداختند تا با استفاده از تفسیر نتایج حاصل از آنالیزهای ژئوفیزیکی و ژئوشیمیایی این رسوبات محیط رسوب گذاری این رسوبات در دوره کواترنر را بررسی کنند. مخروط افکنه کال شور یک مخروط کوچک و نسبتاً متقارن در شمال شرق ایران و در دامنه جنوبی رشته کوه بینالود است که بر پایه ویژگی های رنگ و بافت و اندازه ذرات و مطالعات میدانی سطح آن به 8 سطح مورفو رسوبی با نام های a1 تا a8 تقسیم شده است. بر پایه مطالعات رسوب شناسی، رسوبات مخروط افکنه کال شور دارای جورشدگی بد و بسیار بد، کج شدگی متقارن (تقریباً متقارن تا بسیار مثبت)، کشیدگی (متوسط و پهن)، و بافت گراول و گراول شنی هستند. در تفسیر ویژگی های ژئوفیزیکی، اندازه های میانه، نمونه های a2 و a5 و a6 و a7 دارای میانه پایین تر، جورشدگی ضعیف، و کشیدگی بیشتر نسبت به بقیه رسوبات اند. همچنین، بر حسب نتایج آنالیزهای شیمیایی حاصل از آزمایش xrf، میزان عناصر اکسیدهای کلسیم و آلومینیوم و سیلیس و همچنین نسبت عناصر منیزیم به کلسیم و منگنز به کلسیم به ترتیب در نمونه های a1 و a3 و a8 کاهش و در نمونه های a6 و a2 و a5 و a7 کاهش می یابد که به ترتیب نشان دهنده شرایط اقلیمی سرد و خشک و گرم و مرطوب است. به طور کلی، با توجه به نتایج آنالیزهای ژئوفیزیکی و ژئوشیمیایی سیلاب حمل کننده در نمونه های a6 و a2 و a5 و a7 دارای سرعت بسیار زیاد (و نه لزوماً دبی بالاتر) است. همچنین این سیلاب ها در محیط هایی با اقلیم سرد و خشک و با حاکمیت تخریب فیزیکی رخ داده اند و در نمونه های a4 و a1 و a3 و a8 اقلیم گرم و مرطوب با سیلاب های مداوم، اما، با انرژی کمتری رخ داده اند. بنابراین 4 سطح رسوبی در نتیجه اقلیم سرد و خشک و 4 سطح رسوبی در نتیجه اقلیم گرم و مرطوب در سطح این مخروط قابل مشاهده است.