مطالعه زمین باستان‌شناسی محوطۀ میرک (سمنان، ایران) با استفاده از آنالیزهای رسوب‌شناسی و فیزیکو شیمیایی

محوطۀ پارینه سنگی میرَک (سمنان، ایران) در یک دشت سیلابی خشک در حدود شمالی دشت کویر قرار دارد. نهشته های خاکی رسوبی میرک در محدودۀ زمانی بین پلیئستوسن پایانی تا هولوسن شکل گرفته است. گاه نگاری این مطالعه به روش سن یابی لومینسانس برانگیخته نوری (osl)انجام شد که برای قدیمی ترین لایه های آزمایش شده~50±3. هزار سال پیش را برآورد می کند. در میرک، از لحاظ چینه نگاری، دو لایۀ رسوبی مشخص قابل شناسایی است. لایۀ یک دربردارندۀ رسوبات کوهپایه ای سیلابی و لایۀ دو دربردارنده رسوبات بادی کربناته است. بخش بالایی این لایه از خاک های ریزدانه نارس خشکیده و ترک خورده در محیطی گرم تر و خشک تر شکل گرفته است. لایه های دربرگیرندۀ بقایای پارینه سنگی میرَک در مرزهای مشخصی پیدا شده و احتمال می رود برخی از آن ها از انباشت متعدد استقرارهای انسانی تشکیل شده باشند. حوالی ~1.2±0.2 هزار سال پیش، وقفه ای به طول مدت سه هزار سال ستون رسوبی میرک را قطع کرده که روی آن را حدود 2 متر انباشت بادی پوشانده است. این ناپیوستگی در نتایج آزمایشگاهی به خوبی قابل شناسایی است. با وجود اختلاف در رژیم های رسوب گذاری، داده های آزمایش های xrd، اسپکتروسکوپی مادون قرمز، میکروسکوپ الکترونی، و میکروسکوپ نوری اختلاف کانی شناسی خفیفی را در کل رکورد رسوبی نشان می دهد. نتایج این پژوهش حاکی از یک منشا زمین شناسی محلی برای رسوبات انباشته شده در محوطۀ میرک است. پس از رسوب گذاری، نهشته های رودخانه ای و بادی، هر دو، در معرض درجات مختلفی از خاک زایی (پدوژنز) قرار گرفته اند و در نتیجه حاوی نشانه های خاک زایی مشخصه خاک های نوع entisol و aridisol آهکی و ژیپسی هستند. مقادیر متغیر آهن و شرایط اکسیدکنندۀ متفاوت بین دو لایه را می توان به سطوح بالاتر آب زیرزمینی و محیط کاهندۀ آهن، به ویژه در واحدهای رسوبی نهشته شده پیش از ~28±2 هزار سال پیش، نسبت داد. به نظر می رسد وضعیت در نهشته های هولوسن برعکس بوده است.