استقرارهای آغازینِ دوره هولوسن در منطقه کُهگیلویه

جوامع انسانی، طی یک دوره چندهزارساله، از اواخر دوره پلیئستوسن تا اوایل دوره هولوسن، توانستند شیوه معیشتی خود را که مبتنی بر شکارگری و گردآوری خوراک بود به کشاورزی و یکجانشینی تغییر دهند. این تحول شگرف، که از آن با عنوان فرایند نوسنگی گرایی/ نوسنگی شدن نیز یاد می شود، یکی از مباحث مهم باستان شناسیِ دوره پیش از تاریخ است. در ارتباط با گستره جغرافیایی رخدادِ این تحول مهم، به طور کلی، توافقی عمومی درباره جنوب غرب آسیا بین پژوهشگران وجود دارد. پژوهش های اخیر در ارتفاعات زاگرس و کوه پایه های آن به کشف شواهد بسیار مهمی در ارتباط با فرایند نوسنگی گرایی منجر شده و بار دیگر توجه پژوهشگران را به بخش های شرقی هلال حاصلخیزی معطوف ساخته است. پژوهش های باستان شناختی جدید در منطقه کُهگیلویه، به منزله بخشی از ارتفاعات جنوبی زاگرس، و شناسایی شمار قابل توجهی از استقرارهای آغازین دوره هولوسن از پتانسیل های بالای این منطقه برای مطالعه فرایند نوسنگی گرایی در این بخش از فلات ایران حکایت دارد. در بررسی های انجام شده در منطقه کُهگیلویه شمارِ 16 محوطه از استقرارهای آغازین دوره هولوسن شناسایی شده است. این استقرارها، از منظرِ ریخت شناسی نوعِ محوطه، در چهار گروه تپه ها (5 تپه)، محوطه های باز (8 محوطه)، پناهگاه های صخره ای (2 پناهگاه)، و یک مورد غار طبقه بندی می شوند. در مجموع الگو های استقراری و معیشتی این محوطه ها متاثر از چند عاملِ دشت، رودخانه، کوهستان، و تنگه هاست که نشان می دهد جوامع این دوره از همه پتانسیل های زیست محیطی این منطقه بهره برده اند.