ارزیابی آنومالی‌های حرارتی و برودتی بین زمان حال و دوره سرد یخچالی پلیو پلئیستوسن با استفاده از شاخص‌های ژئومورفیک (نمونه موردی: حوضه آبریز کذاب‌ یزد)

پژوهش های مختلف نشان داده اند در پلئیستوسن آب و هوای کره زمین دستخوش تغییرات متوالی شده؛ به گونه ای که گاه با کاهش دما و احتمالاً افزایش بارش ها یخچال ها پیش ر َوی و با افزایش دما یا کاهش بارش ها یخچال ها پس ر َوی کرده اند. در این پژوهش، با استفاده از آمار دما در ایستگاه های کنونی و نقشه رقومی ارتفاعی، نقشه هم دمای حال حاضر تهیه شد. در ادامه، بر پایه آثار ژئومورفیک یخچال ها، مانند آثار سیرک ها و دره های یخچالی و مورن های برجای مانده، با دو روش رایت و پورتر، برف مرزهای دائمی پلئیستوسن بازسازی و بر مبنای آن و همچنین همبستگی بین دما و ارتفاع نقشه هم دمای زمان گذشته ترسیم شد. یافته ها حاکی از کاهش درجه حرارت در گذشته در منطقه به مقدار 13.2 درجه سانتی گراد است. میانگین سالیانه حداقل دما در ارتفاعات 4.4 درجه برآورد شد. با کاهش دما عمده بارش ها به شکل برف بوده و زبانه های یخی بزرگی شکل گرفته که تا ارتفاع حدود 1750 متر، یعنی خط هم دمای 3.2 درجه سانتی گراد، پایین می آمده است. تفاوت های دمایی همچنین افزایش گرادیان دمایی، بیش از 0.8 درجه سانتی گراد، در آن دوره را نشان می دهد. حجم و ارتفاع بالای شیرکوه و جهت دامنه ها در محل استقرار و پایین آمدن خطوط برف مرز و تعادل آب و یخ اثر داشته است.