شواهد ژئومورفولوژی کواترنری دشت قزوین و اشتهارد

آگاهی از سرگذشت و چگونگی تحول شکل های زمین، از دیرباز ذهن بسیاری از دانشمندان علوم زمین را به خود مشغول ساخته است و این کار با شواهد ثبت شده در حافظه ی تاریخی زمین شکل ها امکان پذیر است. در این مقاله شواهد ژئومورفولوژی کواترنری دشت اشتهارد و قزوین به منظور پی بردن به چگونگی تحول این منطقه، با استفاده از بازدیدهای میدانی و تهیه ی نقشه ی ژئومورفولوژی منطقه در نرم افزار arcmap، نمونه برداری از رسوبات از محل ترانشه ها و لندفرمها، و استفاده از مدل ارتفاع رقومی با دقت 12.5 متر، موردبررسی و تجزیه وتحلیل قرارگرفته است. ابتدا شواهد پالئوژئومورفولوژی منطقه شناسایی، و نمونه برداری شد. سپس نمونه ها به آزمایشگاه منتقل شده و مورد آزمایش های گرانولومتری، مورفوسکپی و هیدرومتری قرار گرفت و نمودارها و آنالیزهای رسوبی در نرم افزار gradistat 4 انجام شد. در پایان با برقراری ارتباط میان نتایج به دست آمده از تحلیل ژئومورفولوژیکی منطقه، نتایج آزمایشگاه رسوب شناسی و تحلیل های ارتفاعی چگونگی تغییر و تحول دشت اشتهارد مورد بررسی قرار گرفت. بر این اساس یک دریاچه درگذشته در شمال اشتهارد و جنوب غربی دشت قزوین وجود داشته است که توسط یک طاقدیس کشیده ی کم ارتفاع به نام تاقدیس حلقه در از جنوب محدود بوده است. در اثر بالا آمدن آب این دریاچه، آب از این ارتفاعات سرریز کرده و شروع به باز کردن مسیر خود می کند. آب تخلیه شده از دریاچه در پشت ارتفاعات یک دریاچه ی دیگر به عمق 10 متر به وجود می آورد و درنهایت سرریز آن در منحنی ارتفاعی 1140 متر، مسیر خود را تا دریاچه ی قم کنونی باز می کند. بعدازآن، دریاچه در شمال و جنوب تاقدیس حلقه در از بین رفته و کف آن تحت تاثیر فرسایش رسوبات قرار می گیرد.