بررسی واکنش جوانه زنی دو گونه مریم گلی به تنش آبی با استفاده از مدل هیدروتایم

مریم گلی یکی از گیاهان دارویی مهم است و شناسایی شرایط بهینه برای رشد مناسب آن تحت تنش‌های محیطی، می‌تواند نقش مهمی در کاهش هزینه تولید و بهره‌وری آن داشته باشد. این پژوهش، به‌منظور ارزیابی اثرات تنش آبی بر مولفه‌های جوانه‌زنی و کمی‌سازی اثر این تنش بر پاسخ‌های جوانه‌زنی مریم ‌گلی در دانشگاه ایلام طی سال 1401 اجرا شد. عامل های آزمایش شامل تنش آبی ناشی از پلی اتیلن گلیکول 6000 در شش سطح (صفر، 0.1-، 0.3-، 0.5-، 0.7- و 0.9- مگاپاسکال) و دو گونه مریم گلی (شامل مریم گلی لوله‌ای و مریم گلی) بودند. بر اساس نتایج، میانگین درصد جوانه‌زنی در سطوح مختلف، در گونه مریم گلی (38.2 درصد) بیشتر از مریم گلی لوله‌ای (20.8 درصد) بود. با افزایش سطح تنش آبی به 0.3- مگاپاسکال درصد جوانه‌زنی بذر هر دو گونه مریم گلی بیشتر از 50 درصد کاهش یافت. بر اساس تجزیه هیدروتایم در مجموع از پنج توزیع آماری مطالعه شده، سه توزیع آماری نرمال، توزیع لجستیک، گامبل همگرا شدند و بر اساس شاخص‏های آکائیک تصحیح شده (aicc)، ضریب تبیین تصحیح شده (r2adj) و جذر میانگین مربعات خطا (rmse) مشخص شد، توزیع لجستیک مناسب ترین مدل در توجیه جوانه‌زنی هر دو گونه مریم گلی می‌باشد. برآورد پارامترهای مدل هیدروتایم نشان داد گونه مریم گلی لوله‌ای در مقایسه با مریم گلی مقدار ثابت هیدورتایم (θh) کمتری دارد که بیانگر سرعت جوانه‌زنی بیشتر در مریم گلی لوله‌ای است. مقدار پتانسیل آب پایه برای 50 درصد جوانه زنی (ψb(50)) درگونه مریم گلی (0.611-) کمتر از مقدار آن در مریم گلی لوله‌ای (0.359-) به‌دست آمد که نشان‌دهنده تحمل بیشتر مریم گلی در برابر تنش آبی در مرحله جوانه‌زنی نسبت به مریم گلی لوله‌ای است.

investigating the germination response of two salvia species to water stress using the hydrotime model

salvia is one of the important medicinal plants and identifying the optimal conditions for its proper growth under environmental stress can play an important role in reducing its production cost and productivity. in this regard, this research was carried out to evaluate the effects of water stress on germination components and to quantify the effect of stress on germination responses of salvia at ilam university in 2023. the experimental factors included water stress induced by polyethylene glycol (peg) 6000 at six levels (zero, -0.1, -0.3, -0.5, -0.7, and -0.9 mpa) and two types of salvia (included salvia macrosiphon and salvia officinalis). based on the results, the mean of percentage of germination in different of stress levels in s. officinalis (38.2%), was more than to s. macrosiphon (20.8%). by increasing water stress to -0.3 mpa, the seed germination percentage of both salvia species decreased by more than 50%. based on the hydrotime analysis out of five probability distributions, three functions normal, logistic and gumbel were convergence and according to the corrected akaike information criterion (aicc), adjusted coefficient of determination (r2adj), and root mean square error (rmse) in both salvia species it was found that logistic distribution is the best model in justifying their germination. the estimation of the parameters of hydrotime models showed that the s. macrosiphon species has a lower hydrotime constant (θh) compared to the s. officinalis, which indicates a higher germination speed in s. macrosiphon. the value of basic water potential for 50% germination (ψb(50)) in s. officinalis (-0.611) was lower than its value in s. macrosiphon (-0.359), which indicates greater tolerance of s. officinalis against water stress in the germination stage compared to s. macrosiphon.