تاثیر پرایمینگ روی شاخص های جوانه‌زنی بذر و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی گیاهچه نخود (cicer arietinum l.) تحت تنش شوری

به‌منظور بررسی تاثیر پرایمینگ روی شاخص‌های جوانه‌زنی بذر و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی گیاهچه نخود تحت تنش شوری آزمایشی به‌ ‌صورت فاکتوریل در قالب طرح آماری کاملا تصادفی با سه تکرار در سال 1402 در دانشگاه محقق اردبیلی اجرا شد. تیمارها شامل چهار سطح شوری (0، 50، 75 و 100 میلی‌مولار حاصل از کلرید سدیم) و چهار سطح پرایمینگ ( بدون پرایمینگ (شاهد)، هیدرو پرایمینگ، پرایمینگ با جیبرلین (50 پی‌پی‌ام) و اسید سالیسیلیک (100 پی‌پی‌ام)) بود. نتایج نشان داد که شوری درصد جوانه‌زنی، ضریب جوانه‌زنی روزانه، وزن تر ساقه‌چه را کاهش داد، اما پرایمینگ بذر با آب مقطر، اسید سالیسیلیک به‌ویژه جیبرلین این صفات را بهبود بخشید. شوری میانگین مدت جوانه‌زنی را افزایش داد، به‌طوری که‌ بیش‌ترین میانگین مدت جوانه‌زنی (0.0387 بذر در روز) در شوری100 میلی‌مولار بود. بیش‌ترین وزن تر ریشه‌چه ( 110.967 میلی‌گرم)، وزن خشک ریشه‌چه (19.600 میلی‌گرم)، وزن خشک ساقه‌چه (14.667 میلی‌گرم)، شاخص طولی بنیه بذر (12.041) و شاخص وزنی بنیه بذر (3.288) در تیمار جیبرلین و شاهد (بدون شوری) مشاهده شد. فعالیت آنزیم‌های کاتالاز و گلوتاتیون ردکتاز در پرایمینگ با جیبرلین به ترتیب در حدود 66 و 42 درصد نسبت به شاهد بیشتر بود. فعالیت آنزیم پراکسیداز در تیمار با جیبرلین و شوری 100 میلی مولار نسبت به شاهد در حدود 96 درصد افزایش نشان داد. همچنین، کمترین آمیلاز (2.384 میلی‌گرم بر گرم وزن تر بر دقیقه) از شوری100 میلی‌مولار به‌دست آمد. به‌طور کلی نتایج نشان داد تیمار بذر با جیبرلین با تحریک آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی و خنثی‌سازی رادیکال‌های آزاد می‌تواند اثرات مضر تنش شوری بر برخی صفات در گیاهچه نخود را کاهش داده و رشد گیاهچه را بهبود بخشد.

the effect of priming on seed germination indices and antioxidant enzyme activity in chickpea seedlings (cicer arietinum l.) under salinity stress

in order to investigate the effect of priming on seed germination indices and antioxidant enzyme activity in chickpea seedlings under salinity stress and an experiment was conducted based on completely randomized design arranged in factorial with three replications at university of mohaghegh ardabili in 2023 with 3 replications. treatments were four salinity levels (0, 50, 75 and 100 mm derived from sodium chloride) and four levels of priming (without priming (control), hydropriming, priming with gibberellin (50 ppm) and salicylic acid (100 ppm)). the results showed that salinity stress reduced germination percentage (gp), daily germination coefficient (dgc), plumlue fresh weight (pfw). but seed priming with distilled water, salicylic acid, especially gibberellin improved these traits. salinity increased the mean germination time (mgt), so that the highest (0.0387 seed per day) was observed at salinity of 100 mm. the highest radicle fresh weight (rfw) (110.967 mg), radicle dry weight (rdw) (19.600 mg), plumule dry weight (pdw) (14.667 mg), seed length and weight vigor index (slvi and swvi) (12.041and 3.288) were observed in priming with gibberellin and control. the activity of catalase and glutathione enzymes reductase in priming with gibberellin were the application 66 and 42% higher than the control. the activity of peroxidase (enzyme in gibberellin treatment and salinity of 100 mm compared to the control showed an increase about 96%. also. lowest amylase (2.1384 mg g-1 fw min-1) was obtained in salinity of 100 mm. in general, the results showed that gibberellin by stimulating antioxidant enzymes and neutralizing free radicals can reduce the harmful effects of salinity stress on some traits in chickpea seedlings and improve seedling growth