ارائه الگوی همکارانه کمک‌رسانی در مدیریت بحران به‌منظور حداکثرسازی ارائه پوشش بشردوستانه به مناطق آسیب‌دیده از مخاطرات طبیعی

زمینه و هدف مخاطرات طبیعی و انسانی، در صورت وقوع، تاثیرات و پیامدهای بلندمدت و منفی و گاهی غیرقابل‌جبران، به همراه دارند. در سطح جهانی و به‌ویژه در ایران، پاسخ به چنین مخاطراتی نیازمند مدیریت موثر و کارآمد در ارائه کمک‌رسانی مناسب است. از بازیکنان تاثیرگذار در چنین عملیات‌هایی سازمان‌های بشردوستانه و کمک‌رسان، اهداکنندگان آنان و دولت هستند. دولت‌ها یا با ارائه کالا به‌صورت مستقیم و یا از‌طریق سپردن انواع مختلف کمک اعم از کالا و مالی به سازمان‌های بشردوستانه، به آسیب‌دیدگان فاجعه کمک می‌کنند.  یکی از راهکارهای بالا بردن عملکرد و سرعت و بهبود مدیریت در زنجیره تامین‌های اضطراری و بشردوستانه، بهره‌گیری از ظرفیت‌های سازمان‌های مربوط به بخش خصوصی است. روش یکی از خلاهای اساسی در فضای تحقیقاتی، وجود مدلی است که همکاری هم‌زمان اهداکنندگان، سازمان‌های بشردوستانه و دولت را در کنار بخش خصوصی در نظر گرفته باشد. در همین راستا و با هدف اطمینان حاصل کردن از ارائه پوشش حداکثری به نقاط آسیب‌دیده، مدلی ارائه می‌شود که با‌توجه‌به تعداد و تنوع بازیکنان، کمک‌رسانی بر ابعاد فاجعه و تعداد نقاط آسیب‌دیده را در نظر می‌گیرد. همچنین با‌توجه‌به اینکه سازمان‌های بخش خصوصی هر‌کدام دارای ظرفیت‌ها (برای مثال فضای انبار و تعداد کالای کمکی)، سرعت عمل و کیفیت عملکردی متفاوتی هستند، در صورت تمایل به استفاده از کمک آنان در زمان فاجعه، می‌توان با انجام بررسی‌های کیفیتی در دوران پیشا‌فاجعه، سازمان‌های خصوصی واجد شرایط را در یک فهرست اضطراری لیست و بر‌اساس ظرفیت‌های لجستیکی طبقه‌بندی کرد. مدل موجود در این تحقیق، کیفیت خدمات و شایستگی سازمان‌های خصوصی را مد نظر قرار می‌دهد. این بخش این امکان را خواهد داد که در هنگام وقوع فاجعه، ترتیب پیش‌فرضی برای اولویت دادن به سازمان‌های خصوصی واجد شرایط دارای ظرفیت‌های مورد‌نیاز وجود داشته باشد. یافته ها در پژوهش حاضر، مدلی همکارانه ارائه می‌شود که بر‌اساس مسئله پوشش حداکثری نقاط آسیب‌دیده ناشی از یک فاجعه طبیعی طراحی شده است. بازیکنان اصلی این مدل شامل دولت، بخش خصوصی، سازمان‌های بشردوستانه بین‌المللی و سازمان‌های مردم‌نهاد داخلی هستند. هر‌یک از این بازیکنان دارای ظرفیت‌های متنوعی، شامل مراکز توزیع متعدد و کالاهای مختلف هستند. مدل تدوین‌شده با استفاده از یک نمونه عددی فرضی و نرم‌افزار گمز حل شده و آنالیز حساسیت انجام شد. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد همکاری بین بازیکنان مختلف، موجب پوشش موثر نقاط آسیب‌دیده شده است. نتیجه گیری این پژوهش با در نظر گرفتن هزینه‌های تامین کالاهای کمکی و جابه‌جایی انها بین نقاط مختلف، امکان پیش‌بینی بودجه بهینه برای کل عملیات کمک‌رسانی فراهم آمده است. این پژوهش می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای بهبود فرایندهای مدیریت بلایا و افزایش کارایی کمک‌رسانی در شرایط بحرانی مورد استفاده قرار گیرد. 

a collaborative model of humanitarian assistance for maximum coverage of areas affected by natural disasters

background and objective natural and human-made disasters have long-term, negative, and sometimes irreparable impacts and consequences. proper response to these disasters requires effective management of relief services. influential parties in such operations include humanitarian organizations, donors, and the government. one of the solutions to increase performance in emergency and humanitarian supply chains is to utilize the capacities of non-governmental organizations (ngos). this study aims to present a collaborative model based on game theory that examines the cooperation between donors, humanitarian organizations, the government, and ngos. method the collaborative model is designed based on the problem of maximum coverage of damaged areas caused by a natural disaster. by considering the number and diversity of players, it takes into account the extent of the disaster and the number of affected areas in relief assistance. it also considers the quality of relief services and the competence of ngos. this can allow for a default order to prioritize qualified ngos with the required capacities in the event of a disaster. the developed model was solved using a hypothetical numerical example and gams software, and underwent a sensitivity analysis.results the results obtained from the model provide valuable insights into the optimal actions of each player in the humanitarian supply chain during a disaster. this model takes into account the capacities and capabilities of each player, as well as the quality of services provided by the private sector, allowing for more efficient allocation of resources and ensuring maximum coverage of affected areas. the model also considers qualitative assessments conducted in the pre-disaster period and allows for prioritization of qualified ngos during a disaster. this can significantly improve the effectiveness of disaster management efforts.conclusion the collaborative model is designed based on the problem of maximum coverage of damaged areas caused by a natural disaster. by considering the number and diversity of players, it takes into account the extent of the disaster and the number of affected areas in relief assistance. this can significantly improve the effectiveness of disaster management efforts. it also considers the quality of relief services and the competence of ngos.