تاثیر عوامل منتخب فیزیکی و رفتاری بر مدت زمان تخلیه کامل جمعیت در شرایط اضطراری: مطالعه موردی حرم بنی‌هاشم

زمینه و هدف در طراحی ساختمان‌هایی با کاربردهای پیچیده و فضاهای متنوع، طراحان برای تامین ایمنی جمعیت در شرایط اضطراری معمولاً به استانداردهای موجود تکیه می‌کنند. اگرچه هدف اصلی این استانداردها، تخلیه کامل جمعیت به‌منظور حفظ جان انسان‌هاست، اما این ضوابط لزوماً با رفتارهای مختلف جمعیت، تعاملات آن‌ها با محیط فیزیکی و استراتژی‌های موثر مدیریت تخلیه همخوانی ندارند. در این راستا، پرسش‌های زیر مطرح می‌شود: آیا رفتارهای ناشی از وابستگی‌های اجتماعی بر مدت‌زمان تخلیه تاثیر می‌گذارد؟ ترس و وحشت جمعیت تا چه اندازه بر زمان تخلیه کامل در شرایط اضطراری موثر خواهد بود؟ تاثیر تخلیه مرحله‌ای جمعیت بر زمان تخلیه اضطراری چه میزان است؟ هدف این تحقیق، ارزیابی و تبیین مولفه‌های موثر بر زمان تخلیه اضطراری جمعیت و ارائه شبیه‌سازی‌های آینده‌نگر از فرآیند تخلیه اضطراری از فضاهای پرجمعیت، به‌ویژه فضاهای مذهبی، به‌منظور کمک به تصمیم‌گیری مدیران در فرایند طراحی تا بهره‌برداری است.روش روش تحقیق حاضر، ازلحاظ ماهیت، کاربردی و از نوع توصیفی‌تحلیلی و نتایج آن تبیینی است. در این مقاله، با ابداع چارچوب e&e و با بهره‌گیری از رویکرد عامل‌محور جهت شبیه‌سازی خروج اضطراری جمعیت براساس سناریوهای محتمل، به ارزیابی و تبیین مولفه‌های موثر بر مدت‌زمان تخلیه اضطراری جمعیت در شرایط اضطراری پرداخته شده است. یافته ها فرایند طی‌شده و شبیه‌سازی‌های صورت‌گرفته، بیانگر آن است که مولفه‌های وابستگی اجتماعی، وحشت‌زدگی و تخلیه مرحله‌ای جمعیت بر مدت‌زمان تخلیه کامل جمعیت موثرند. نتیجه گیری با شناسایی مولفه‌های موثر و محتمل و مدیریت آگاهانه آن‌ها، از مرحله طراحی تا مرحله بهره‌برداری امکان کاهش مدت‌زمان تخلیه جمعیت و درنتیجه کاهش آسیب‌ها و تلفات انسانی در شرایط اضطراری وجود دارد.  

the effect of selected physical and behavioral factors on the duration of complete crowd evacuation in emergencies: a case study of bani hashem shrine

background and objective the primary goal in emergencies is the complete evacuation of the crowd to save lives, but the behaviors of the crowd, their interactions with the physical environment, and the use of evacuation management strategies can affect its time, particularly in religious places. in this study, we aim to evaluate the impact of the crowd’s social dependencies and fear and the use of a phased evacuation strategy on the duration of emergency crowd evacuation in bani hashem shrine.method this is a descriptive-analytical study using the agent-oriented approach and the integrated framework for crowd evaluation and evacuation. the pilgrims to the holy shrine of bani hashem on special days, such as muharram and arbaeen, constituted the study population. based on plausible scenarios, crowd evacuation in emergency and non-emergency situations was simulated using pathfinder software to evaluate the effects of social dependency, fear, and the use of a phased evacuation strategy on the duration of crowd evacuation.results to evaluate the effect of social dependency, simulations were conducted in four scenarios, with dependency rates of 5, 10, 15, and 20% of the population. the results showed an increase in the evacuation time by 623, 635, 651, and 675 seconds, respectively. to evaluate the impact of the fear factor, simulations were conducted in four scenarios, with fear rates of 5, 10, 15, and 20% of the population. the results showed that fear increased the evacuation time by 644, 675, 749, and 854 seconds, respectively. to assess the impact of phased evacuation strategy use, the simulation was carried out in three scenarios with evacuation delays of 45, 90, and 135 seconds. the results showed an increase in the evacuation time by 621, 632, and 647 seconds, respectively.conclusion the duration of the complete crowd evacuation of the bani hashem shrine in normal and non-emergency conditions is 619 seconds. the crowd’s behaviors resulting from social dependencies and fear and the use of a phased evacuation strategy can increase the evacuation duration.