تاثیرات نامتقارن سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر رشد اقتصادی ایران : رویکرد nardl

رشد و توسعه اقتصادی، از اهداف مهم اقتصادی هر کشور به شمار آمده و از دیرباز موردتوجه برنامه ریزان اقتصادی بوده است. ازاین‌رو، با شکل‌گیری و توسعه مدل‌های رشد در ادبیات اقتصادی، مقوله سرمایه‌گذاری و تامین سرمایه به‌عنوان یکی از موضوعات اساسی اقتصادی در کانون توجه پژوهشگران و سیاست‌گذاران قرارگرفته است. هدف این پژوهش، بررسی اثرات نامتقارن سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر رشد اقتصادی در ایران با به‌کارگیری رویکرد وقفه‌های خود توزیع (nardl) با داده‌های فصلی طی دوره زمانی 1380 تا 1400 می‌باشد؛ نتایج حاصل از تحقیق، نشان می‌دهند که شوک مثبت سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، اثر مثبت و معنادار و شوک منفی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، اثر منفی و معناداری در بلندمدت بر رشد اقتصادی دارند. همچنین، شوک مثبت درجه باز بودن تجاری، اثر مثبت و معنادار و شوک منفی درجه باز بودن تجاری، اثر منفی و معناداری در بلندمدت بر رشد اقتصادی دارد. علاوه بر این، نتایج نشان می‌دهد که شوک‌های مثبت و منفی تراز پرداخت‌ها، اثر مثبت و معناداری در بلندمدت بر رشد اقتصادی دارند. درنهایت، نتایج آزمون والد هم نشان می‌دهد که اثر شوک‌های سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، باز بودن تجاری و تراز پرداخت‌ها هم در کوتاه‌مدت و هم بلندمدت، نامتقارن هستند.

examining the asymmetric impact of foreign direct investment on iran’s economic growth using the nardl model

economic growth and development are important economic goals for every country and have been the focus of economic planners for a long time. therefore, with the formation and development of growth models in economic literature, the category of investment and capital provision has been placed in the focus of researchers and policymakers as one of the basic economic issues. this research aims to examine the asymmetric effects of foreign direct investment on economic growth in iran by applying the nonlinear autoregressive distributed lag (nardl) and existing theories in this field, with seasonal data from 2001 to 2021. the research results show that the positive shock of foreign direct investment has a positive effect, and the negative shock of foreign direct investment has a negative and significant effect on economic growth in the long term. also, the positive shock of the degree of trade openness has a positive effect, and the negative shock of the degree of trade openness has a negative and significant effect on economic growth in the long run. in addition, the results show that the balance of payments also has a positive and significant effect on economic growth in the long term. finally, the results of the wald test also show that the effects of foreign direct investment shocks and trade openness are asymmetric in both the short and long term