بررسی چیستی «رشوه» با رویکرد فقه و حقوق ایران و افغانستان

معنای متفاوت و گاه متضاد واژه‌ها، ممکن است منشا اختلاف نظر و تفاوت دیدگاه ‌گردد. شناخت دقیق موضوع تحقیقات علمی با قیود و حدودش، شرط اساسی استنباط صحیح است. معنای موضوع اگر به درستی روشن گردد و محدوده دلالت آن مشحص شود، کمک شایانی برای رسیدن به نتیجه مطلوب می‌کند. در متون و منابع فقهی، تعریف جامع و تفسیر دقیقی از واژه «رشوه» به عمل نیامده و حدود و ثغورش به درستی تبیین نگردیده است. فقها و اندیشوران اسلامی، برای تفسیر درست و تبیین صحیح این واژه، تعاریف گوناگون و مختلفی را ارائه کرده‌اند که هر یک از این تعاریف با ایراد و اشکالات متعددی مواجه هستند. تحقیق پیش‌رو که با هدف تبیین درست و دقیق چستی و ماهیت رشوه سامان یافته است، پس از گردآوری اطلاعات از منابع موجود در منابع کتابخانه‌ای و با روش تحلیلی، توصیفی به این نتیجه رسیده است که از کنارهم قرار دادن تعاریف فقها و مقایسه حقوق ایران و افغانستان، می‌توان معیار صحیح مفهوم «رشوه» را تبیین نموده و تعریف دقیق آن را استنباط کرد؛ بر این اساس، رشوه به لحاظ موضوع منحصر به قضاوت و حکم نبوده همان‌گونه که از نظر متعلق منحصر و محدود به اموال و افعال نمی‌باشد.

a study of the nature of bribery by the approach of jurisprudence and law of iran and afghanistan

the different and sometimes contradictory meanings of words may be the source of disagreement and difference of opinion. the basic condition for correct inference is the accurate knowledge of the subject of scientific research with its constraints and limitations. it will be a great help to achieve the desired result if the meaning of the subject is properly clarified and the scope of its implication is determined. there is no comprehensive definition and precise interpretation of the word bribery or al-rishwa (arabic: اَلْرِّشْوَة) in jurisprudential texts and sources، and its limits and extents have not been properly explained. islamic jurists and thinkers have presented various and different definitions، each of which faces several defects and problems in order to interpret and explain this word correctly. the present study، which organized to explain the nature of bribery correctly and accurately، after collecting information from the available sources in libraries and scientific centers and using a descriptive analytical method، has come to the following conclusion: it is possible to explain the correct criterion of the concept of bribery by putting together the definitions of jurists (arabic: فُقَهاء، romanized: fuqahāʾ) and comparing the laws of iran and afghanistan، and deduce its exact definition، according to which، bribery is not limited to judgments and verdicts in terms of subject matter، just as it is not limited to property and actions in terms of object.