مسئولیت اقدام‌کنندگان به سفر و دورهمی در دوران شیوع ویروس کرونا در فقه امامیه

سفر و صله رحم از مسائلی هستند که همواره مورد تاکید اسلام قرار داشته‌اند، اما به گفته متخصصان، مسافرت و دورهمی‌ها در شرایط همه‌گیری ویروس کرونا، باعث انتشار وسیع ویروس مذکور و ابتلای تعداد زیادی از افراد می‌باشد که نتیجه آن بروز خسارات مالی و جانی خواهد بود. بر این اساس، مسئول جبران این خسارات، اقدام کنندگان به این سفرها و دورهمی‌ها خواهند بود. از دیدگاه فقه امامیه این افراد، مسئول جبران خسارات وارده هستند. یافته‌های این تحقیق که با شیوه توصیفی، تحلیلی و با مطالعه و تعمق در متون اصلی فقهی امامیه نوشته شده است، بیانگر آن است که بنا بر آرای فقیهان و قواعدی مانند لاضرر، حرمت و ممنوعیت قتل، اتلاف و تسبیب افرادی که به کووید-19 مبتلا و از ابتلای خود مطلع هستند، در صورت حضور در دورهمی و سفر و وارد کردن ضرر به دیگران مسئول جبران خسارت وارده می‌باشند و افراد بی‌خبر از ابتلای خود نیز بر اساس اصل احتیاط و لزوم دفع ضرر محتمل مسئولیت دارند و قواعد تحذیر، سلطنت و غیره نمی‌تواند از ایشان رفع مسئولیت نماید.

liability of the organizers of traveling and gathering during covid-19 pandemic outbreak in imamiyyah jurisprudence

traveling and ṣilat al-raḥim (arabic: صِلَةُ الْرَّحِم - literally: the womb-ties which means associating and meeting with relative and helping them) are issues that have always been emphasized by islam but experts say travel and gatherings in the coronavirus (covid-19) pandemic cause widespread spread of the virus and cause a large number of people، resulting in financial and life losses. accordingly، the responsible and the liable people for the compensation of these losses will be those who start to these trips and gatherings. these people are responsible and liable for compensation for the damages incurred from the perspective of the shīʿa jurisprudence. the findings of this research which have been written with descriptive analytical method and by studying and pondering shīʿa jurisprudential main texts indicate that according to the views of jurists and rules such as rule of prohibition of detriment (arabic: لا ضَرَرَ، principle of harm)، the prohibition of murder، waste and indirect causation of people who are infected with covid-19 and are aware of their condition and they are responsible and liable for the damages if they attend a gathering and travel and inflict harm on others and unaware people are also responsible and liable for their infection according to the principle of precaution and the necessity of preventing loss (contingent damage) and the rules of warning (arabic: تَحْذیر)، domination and control، etc. cannot exonerate them from responsibility.