بنیان‌ها و عوامل ماندگاری جمهوری اسلامی ایران

فشارهای خارجی در کنار ضعف‌های کارآمدی از مهمترین واقعیت‌های سپهر سیاست کشور در بیش از یک دهه گذشته است که در ابعاد و حوزه‌های مختلف حیات سیاسی اجتماعی ایرانیان را متاثر ساخته است، اما با وجود این، نظام سیاسی حاکم بقای خود را حفظ کرده است؛ بنابراین، سوال اصلی پژوهش حاضر این است که جمهوری اسلامی با وجود فشارهای خارجی و نقص‌های کارآمدی چگونه توانسته است پایداری و بقای خود را حفظ کند و ماندگار بماند؟ فرض بر آن است که جمهوری اسلامی ایران علاوه بر موفقیت در نهادسازی، دارای ذخایر حمایتی کافی است که با اتکا به آن‌ها، با وجود فشارهای خارجی و نقص‌های کارآمدی، توانسته است ماندگار بماند. با مبنا قرار دادن نظریه سیستمی و رهیافت نهادی هانتینگتون به عنوان چارچوب نظری، این یافته‌ها به دست آمده که جمهوری اسلامی با وجود فشارهای خارجی و ضعف‌های کارآمدی توانسته است ماندگار بماند؛ زیرا کیفیت تاسیس جمهوری اسلامی (با توجه به حل نسبی شکاف‌های دین و دولت و دولت-ملت)، راهبرد‌های حکمرانی (تداوم بسیج سیاسی مردمی پس از پیروزی انقلاب، اتکا به درون، تاسیس نهادهای انقلابی) و کارآمدی نسبی آن در برخی حوزه‌های اساسی سبب شده که ذخیره‌های حمایتی لازم را کسب کند و از سویی، با توجه به تجربه‌های متعدد در سازگاری موفق با بحران‌ها، قدرت بالای تطبیق‌پذیری کارکردی، اختلاط ساختاری و استقلال در برابر گروه‌های اجتماعی و انسجام به‌ویژه در برهه‌های بحرانی، قدرت نهادی نسبتاً بالایی دارد که تضمین‌‌بخش ماندگاری و بقای آن است.

foundations and factors contributing to the permanence of the islamic republic of iran

foreign pressures, along with inefficiencies, have been significant factors in the country's political landscape for over a decade, impacting various aspects of iranians' political and social lives. however, despite these challenges, the ruling political system has managed to sustain itself. therefore, the primary question of this study is: how has the islamic republic been able to maintain its stability and longevity in the face of external pressures and internal inefficiencies? it is assumed that the islamic republic of iran, in addition to its success in institution-building, possesses sufficient reserves of support that it has been able to rely on, despite external pressures and inefficiencies, to maintain its longevity. utilizing huntington's systemic theory and institutional approach as a theoretical framework, the findings indicate that the islamic republic has managed to endure despite external challenges and operational weaknesses. this resilience can be attributed to the quality of the establishment of the islamic republic, which has addressed the gaps between religion and state as well as the concept of the nation-state. furthermore, its governance strategies—such as the continuation of popular political mobilization following the revolution, reliance on domestic support, and the establishment of revolutionary institutions—along with its relative efficiency in key areas, have enabled it to accumulate the necessary reserves of support. on the other hand, due to its extensive experience in successfully adapting to crises, its strong functional adaptability, structural diversity, independence from social groups, and cohesion—particularly during challenging times—it possesses a relatively high level of institutional strength that ensures its continuity and survival.