اثربخشی زوج‌درمانی شناختی رفتاری بر الگوهای ارتباطی ناکارآمد و باورهای ارتباطی در زوجین متعارض

هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی زوج‌درمانی شناختی رفتاری بر الگوهای ارتباطی ناکارآمد و باورهای ارتباطی زوجین متعارض بود. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون پس‌آزمون و گروه کنترل با دوره پیگیری 2 ماهه بود. جامعه آماری شامل زوجین مراجعه کننده به مراکز مشاوره و خدمات روان‌شناختی میثاق و آفاق شهر رشت در سال 1402 بود که بر اساس نمونه‌گیری هدفمند تعداد 34 زوج انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (17 زوج) و گواه (17 زوج) جایگذای شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس تعارض زناشویی (mcq؛ ثنایی‌ و براتی، 1379)، مقیاس الگوهای ارتباطی (cpq؛ کریستنسن و سالاوی، 1984) و پرسشنامه باورهای ارتباطی (rbi؛ ایدلسون و اپستین، 1982) بود. گروه آزمایش به مدت 8 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت زوج‌درمانی شناختی رفتاری قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که بین پیش‌آزمون و پس‌آزمون الگوهای ارتباطی ناکارآمد و باورهای ارتباطی در گروه آزمایش و کنترل تفاوت معناداری در سطح 0.001 وجود داشت و همچنین بین میانگین پس‌آزمون و پیگیری در گروه آزمایش تفاوت معناداری در سطح 0.001 وجود نداشت و نتایج در دوره پیگیری حفظ شد. بر اساس نتایج پژوهش می‌توان گفت زوج‌درمانی شناختی رفتاری روش مداخله‌ای مناسبی جهت کاهش الگوهای ارتباطی و باورهای ارتباطی ناکارآمد زوجین متعارض است.

the effectiveness of cognitive behavioral couple therapy on dysfunctional communication patterns and relationship beliefs in conflicting couples

the present study aimed to determine the effectiveness of cognitive behavioral couples therapy on dysfunctional communication patterns and communication beliefs of conflicted couples. the research method was quasi experimental with a pre test, post test design, and a control group, including a 2 month follow up phase. the statistical population consisted of couples who referred to the counseling and psychological services centers of misagh and afaq in rasht city in 2023 2024. using purposive sampling, 34 couples were selected and randomly assigned into experimental (17 couples) and control (17 couples) groups. the research tools included the marital conflict questionnaire (mcq; sanaei & barati, 2000), communication patterns questionnaire (cpq; christensen & sullaway, 1984), and relationship beliefs inventory (rbi; eidelson & epstein, 1982). the experimental group underwent eight 90 minute sessions of cognitive behavioral couples therapy. data were analyzed using repeated measures anova. the findings showed significant differences between the pre test and post test scores of dysfunctional communication patterns and communication beliefs in both experimental and control groups at the 0.001 significance level. moreover, there was no significant difference between the post test and follow up means in the experimental group at the 0.001 level, indicating that the results were maintained during the follow up period. based on these findings, it can be concluded that cognitive behavioral couples therapy is an effective intervention method for reducing dysfunctional communication patterns and communication beliefs in conflicted couples.