اثربخشی روان درمانی معنوی- مذهبی با رویکرد اسلامی بر اضطراب وجودی و نگرش به مرگ سالمندان

هدف این پژوهش تعیین اثربخشی روان درمانی معنوی- مذهبی با رویکرد اسلامی بر اضطراب وجودی و نگرش به مرگ سالمندان بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون -پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی سالمندان مرد عضو خانه سالمندی شهر اردبیل در نیمه دوم سال 1402 بودند. تعداد نمونه مورد پژوهش 36 نفر بودند که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در گروه آزمایش (18 نفر) و کنترل (18 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایشی 10 جلسه ی 75 دقیقه ای مداخله روان درمانی معنوی- مذهبی با بازنگری رویکرد اسلامی را به صورت هر هفته 1 جلسه دریافت کردند. برای گردآوری داده ها از فرم تجدیدنظر شده نگرش نسبت به مرگ (dap-r، وونگ و همکاران، 1994) و مقیاس اضطراب وجودی (eaq، ویمز و همکاران، 2004) استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با آزمون تحلیل کواریانس چندمتغیره انجام شد. یافته ها نشان داد که با کنترل اثر پیش آزمون بین میانگین پس آزمون اضطراب وجودی و نگرش به مرگ سالمندان در دو گروه تفاوت معناداری در سطح 0.01 وجود داشت. با توجه به این نتایج می توان بیان کرد که ارائه روان درمانی معنوی- مذهبی با رویکرد اسلامی تاثیر معناداری بر کاهش اضطراب وجودی و بهبود نگرش به مرگ سالمندان داشت.

the effectiveness of spiritual-religious psychotherapy with an islamic approach on existential anxiety and attitude towards death in the elderly

this study aimed to determine the effectiveness of spiritual-religious psychotherapy with an islamic approach on existential anxiety and attitudes towards death in the elderly. the research method was a quasi-experimental design with a pre-test-post-test design with a control group. the statistical population included all male elderly members of the nursing home in ardabil in the second half of 2023. the number of study subjects was 36 people who were selected by purposive sampling and randomly assigned to the experimental group (n=18) and the control group (n=18). the experimental group received 10 sessions of 75-minute spiritual-religious psychotherapy intervention with a revised islamic approach, once a week. the death attitude profile - revised (dap-r, wong et al., 1994) and existential anxiety questionnaire (eaq, weems et al., 2004) were used to collect data. data analysis was performed using multivariate analysis of covariance. based on the findings, it was shown that by controlling for the pre-test effect, there was a significant difference at the 0.01 level between the mean post-test of existential anxiety and attitude towards death of the elderly in the two groups. considering these results, it can be stated that providing spiritual-religious psychotherapy with an islamic approach had a significant effect on reducing existential anxiety and improving the attitude towards death of the elderly.