اثربخشی آموزش فرزندپروری باکفایت مبتنی بر رویکرد طرحواره درمانی بر بهزیستی روان-شناختی مادران و کاهش شدت علائم اختلال طیف اوتیسم کودکان

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش فرزندپروری باکفایت مبتنی بر رویکرد طرحواره درمانی بر بهزیستی روان شناختی مادران و کاهش شدت علائم اختلال طیف اوتیسم کودکان انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون_پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعۀ پژوهش را مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال طیف اوتیسمی مراجعه‌کننده به مرکز آموزشی و توانبخشی عاطفه در شهر رفسنجان در سال 1402 تشکیل دادند که از بین آن‌ها به‌صورت هدفمند 30 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب و به‌صورت تصادفی در گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) جایگزین شدند. به گروه آزمایش آموزش فرزندپروری باکفایت مبتنی بر رویکرد طرحواره درمانی به‌صورت 8 جلسه هفتگی 45 دقیقه‌ای ارائه شد. ابزارهای این پژوهش شامل پرسشنامه بهزیستی روان شناختی ریف (pwb؛ 1989) و مقیاس سنجش علائم اوتیسم گیلیام (gars؛ 1994) بود. روش تحلیل این پژوهش، آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری بود. یافته ها نشان داد که با کنترل اثر پیش آزمون بین میانگین پس آزمون علائم اوتیسم کودک دو گروه تفاوت معناداری در سطح 0.01 وجود دارد در حالی که بین میانگین پس آزمون بهزیستی روان‌شناختی مادران دو گروه تفاوت معناداری مشاهده نشد. د ر نتیجه‌گیری می‌توان گفت آموزش فرزندپروری باکفایت مبتنی بر رویکرد طرحواره‌درمانی می‌تواند به والدین کمک کند تا شیوه‌های تربیتی موثرتری برای کاهش کاهش علائم اوتیسم در کودکان خود به کار بگیرند.

the effectiveness of competent parenting training based on schema therapy on the psychological well-being of mothers and the reduction of autism spectrum disorder symptoms in children

the present study aimed to determine the effectiveness of competent parenting training based on the schema therapy approach on the psychological well-being of mothers with children diagnosed with autism spectrum disorder and on reducing the severity of autism symptoms in children. the research followed a quasi-experimental design with a pre-test, post-test, and control group framework. the study population consisted of mothers of children diagnosed with autism spectrum disorder who attended the atefeh educational and rehabilitation center in rafsanjan in 2023. from this population, 30 mothers were purposefully selected as participants and randomly assigned to an experimental group (15 participants) and a control group (15 participants). the experimental group received competent parenting training based on the schema therapy approach in eight weekly sessions of 45 minutes each. the research instruments included the ryff psychological well-being questionnaire (pwb, 1989) and the gilliam autism rating scale (gars, 1994). the data were analyzed using multivariate analysis of covariance (mancova). the findings indicated a significant difference in the post-test autism symptoms of children between the two groups at the 0.01 level, while no significant difference was observed in the psychological well-being of mothers between the groups. in conclusion, competent parenting training with a schema therapy approach can assist parents in adopting more effective parenting strategies to reduce autism symptoms in their children.