نقش میانجی باورهای فراشناختی ناسازگار در رابطه‌ی بین ویژگی‌های شخصیتی روان-رنجورخویی و وجدان‌مندی با علائم اختلال بی‌خوابی و کابوس در دانشجویان دانشگاه اصفهان

پژوهش حاضر باهدف بررسی نقش میانجی باورهای فراشناختی ناسازگار در رابطۀ بین ویژگی‌های شخصیتی روان رنجور خویی و وجدان مندی با علائم اختلال بی‌خوابی و کابوس انجام شد. روش پژوهش توصیفی- همبستگی و از نوع معادلات ساختاری بود. جامعۀ پژوهش را کلیه دانشجویان دانشگاه اصفهان، در سال 1402 تشکیل داد که از بین آن‌ها به‌صورت در دسترس 377 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. در جمع‌آوری داده ها از پرسشنامه های پنج عامل بزرگ شخصیت (ffpq، گلدبرگ، 1999)، علائم اختلال بی‌خوابی (isi، مورین، 1993)، شدت رویای آزاردهنده و کابوس (ddnsi، کراکوف، 2002) و باورهای فراشناختی ناسازگار (mcq، ولز، 1997) استفاده شد. نتایج نشان داد مدل پیشنهادی پژوهش از برازش مطلوب برخوردار بود. هم‌چنین یافته‌ها نشان داد که مسیر مستقیم متغیرهای روان رنجور خویی به باورهای فراشناختی ناسازگار، روان رنجور خویی به بی‌خوابی و باورهای فراشناختی ناسازگار به کابوس معنی‌دار بود (0.05>p). نتایج دیگر نشان داد که مسیر غیرمستقیم متغیر روان رنجور خویی به کابوس از طریق باورهای فراشناختی ناسازگار معنی‌دار بود (0.05>p) و مسیر غیرمستقیم متغیر روان رنجور خویی و وجدان مندی به بی‌خوابی از طریق باورهای فراشناختی ناسازگار و متغیر روان رنجور خویی و وجدان مندی به کابوس از طریق باورهای فراشناختی ناسازگار معنی‌دار نبود (0.05

investigating the mediating role of maladaptive metacognitive beliefs in the relationship between personality traits of neuroticism and conscientiousness with symptoms of insomnia and nightmares in isfahan university students

the present study was conducted to investigate the mediating role of maladaptive metacognitive beliefs in the relationship between the personality traits of neuroticism and conscientiousness with the symptoms of insomnia and nightmares. the research method used was descriptive correlation and structural equations. the research community was formed by all the students of isfahan university in 1402, among whom 377 people were selected as a sample. in collecting data from the big five personality factor questionnaire (ffpq, goldberg, 1999), insomnia disorder questionnaire (isi, morin, 1993), disturbing dream and nightmare questionnaire (ddnsi, krakow, 2002), and discordant metacognitive beliefs questionnaire (mcq), wells, 1997) was used. the results showed that the proposed research model was a good fit. the findings also revealed that the direct path of neuroticism variables to maladaptive metacognitive beliefs, neuroticism to insomnia, and maladaptive metacognitive beliefs to nightmares was significant (p<0.05). other results showed that the indirect path of neuroticism variable to nightmares through maladaptive metacognitive beliefs was substantial (p <0.05) and the indirect path of neuroticism and conscientiousness variables to insomnia through maladaptive metacognitive beliefs and neuroticism variable. nightmare conscientiousness through maladaptive metacognitive beliefs was not significant (p<0.05). from the above findings, it can be concluded that only the personality trait of neuroticism can affect the symptoms of nightmare disorder in isfahan university students through maladaptive metacognitive beliefs.