اثربخشی توانبخشی شناختی بر کارکردهای اجرایی، حافظه فعال و حل مسئله در افراد مبتلا به اختلال ریاضی

هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی توانبخشی شناختی بر کارکردهای اجرایی، حافظه فعال و حل مسئله در افراد مبتلا به اختلال ریاضی بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش کلیه دانش‌آموزان پسر دارای اختلال ریاضی پایه پنجم ابتدایی ناحیه دو شهر تبریز در سال تحصیلی 1402-1401 بودند. از این جامعه آماری با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند تعداد 30 دانش‌آموز به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (15 نفر برای هر گروه) جایگزین شدند. برای جمع آوری داده ها از آزمون های برج لندن (tlt، شالیس، 1982)، علایم حیاتی سیستم اعصاب مرکزی (cnsvs، گالتری و جانسون، 2006)، سیاهه درجه بندی رفتاری کارکردهای اجرایی نسخه دبستان (brief، گیویا و همکاران، 2015) و آزمون ریاضی کی مت (kmt، کندی، 1988)  استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با روش آماری تحلیل کواریانس چندمتغیری انجام شد. نتایج نشان داد که با کنترل اثر پیش آزمون بین میانگین حل مسئله، حافظه فعال و کارکردهای اجرایی پس آزمون گروه آزمایش و گواه تفاوت معناداری در سطح 0/01>p) وجود دارد. در واقع توانبخشی شناختی باعث بهبود کارکردهای اجرایی، حافظه فعال و حل مسئله در افراد مبتلا به اختلال ریاضی می شود.

the effectiveness of cognitive rehabilitation on executive functions, working memory and problem solving in people with math disorders

the present study aimed to determine the effectiveness of cognitive rehabilitation on executive functions, working memory, and problem-solving in people with math disorders. the research design was semi-experimental with a pre-test-post-test design and a control group. the statistical population of this research was all the male students with math disorders in the fifth grade of elementary school in the two city districts of tabriz in the academic year 2021-2022. from this statistical population, 30 students were randomly selected in two experimental and control groups (15 people for each group) using the purposeful sampling method. to collect data from tower of london tests (tlt) (challise, 1982), central nervous system vital signs (cnsvs), (galtry and johnson, 2006), behavioral rating inventory of executive functions elementary school edition (brief) ) (givia et al., 2015) and the kmt mathematical test (kmt) (kennedy, 1988) were used. data analysis was done with the statistical method of multivariate analysis of variance. the results showed that by controlling the effect of the pre-test, there is a significant difference between the mean of problem-solving, working memory, and post-test executive functions of the experimental and control groups at the p<0.01 level. cognitive rehabilitation improves executive functions, working memory, and problem-solving in people with math disorders.