تدوین مدل مسئولیت‌پذیری شخصی بر اساس الگوی ارتباطی خانواده در نوجوانان با نقش واسطه‌ای سبک‌های هویتی

این پژوهش با هدف بررسی نقش واسطه ای سبک های هویتی در رابطه بین الگوی ارتباطی خانواده با مسئولیت‌پذیری شخصی در نوجوانان انجام شد. پژوهش حاضر از لحاظ هدف جزء پژوهش های بنیادین و از لحاظ روش از نوع مطالعات همبستگی است. جامعه آماری پژوهش حاضر، کلیه دانش آموزان دختر و پسر در مقاطع دوره متوسطه دوم شهر تهران از مدرسه نمونه دولتی پسرانه علامه شعرانی منطقه 2 و نمونه دولتی دخترانه نیکان منطقه 2 در سال 1401 بودند که از بین آن‌ها به صورت در دسترس 300 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای این پژوهش شامل مقیاس مسئولیت‌پذیری شخصی (prsa، مرگلر و شیلد، 2016)، پرسشنامه الگوهای ارتباطی خانواده (fcp، کوئرنر و فیتزپاتریک، 2002) و پرسشنامه سبک هویت (isi، برزونسکی، 1992) بودند. داده ها با استفاده از روش تحلیل مسیر تجزیه و تحلیل شدند. نتایج تحلیل مسیر حاکی از برازش مناسب مدل بود. یافته ها نشان داد که جهت گیری گفت‌وشنود و جهت‌گیری همنوایی به صورت غیر مستقیم از طریق سبک های هویتی توانستند مسئولیت پذیری شخصی در نوجوانان را پیش بینی کنند (0/001>p). از یافته ها می توان نتیجه گرفت که الگوی ارتباطی خانواده و سبک های هویتی نقش کلیدی در مسئولیت پذیری شخصی نوجوانان دارند و لزوم توجه به این عوامل در تعامل با یکدیگر در برنامه های ارتقای مسئولیت پذیری ضروری است.

designing a model of personal responsibility based on the family communication pattern in adolescents with the mediating role of identity styles

the aim of this study was to investigate the mediating role of identity styles in the relationship between family communication patterns and personal responsibility in adolescents. the present study is basic research in terms of purpose and a correlational study in terms of method. the statistical population of the present study was all male and female students in the second secondary school in tehran from allameh shearani sample school for boys in region 2 and nikan sample school for girls in region 2 in 2022, among them, 300 people were selected as a sample using an available sampling method. research questionnaires included: the personal responsibility scale (prsa, mergler & shield, 2016), the family communication patterns questionnaire (fcp, koerner & fitzpatrick, 2002), and the identity style inventory (isi, berzonsky, 1992). path analysis was used to analyze the data. the results of the path analysis indicated that the model fit in well. the findings showed that conversation orientation and conformity orientation could indirectly predict personal responsibility in adolescents through identity styles (p<0.001). it can be concluded that family communication patterns & identity styles play a key role in personal responsibility in adolescents and it is necessary to pay attention to these factors in interacting with each other in personal responsibility promotion programs.