قرائات و ویژگی ‌های خوانشی مصحف مشهد رضوی: توصیف و تحلیل

مصحف مشهد رضوی که با توجّه به شواهد کهن خط شناسی و نیز آزمایش های کربن 14 که بر آن انجام پذیرفته ، متعلّق به نیمۀ دوم سدۀ اول هجری دانسته میشود ، نمونه ای عینی به شمار میرود که براساس آن میتوان گزارشهای تاریخی مربوط به تدوین قرآن و قرائات را صحّت سنجی کر د. این مصحف و نمونه ها ی مشابه آن هم میتواند بر دیدگاههای بر خی خاورشناسان که تاریخ تدوین قرآن رادر بهترین حالت پایان سدۀ دوم هجر ی میدانند ، خط بطلان کشد و هم دیدگاه بر خی قرآ نپژوهان معاصررا که مدّعیان قرآن در تمام اعصار و امصار به رو ایت حفص از قرائت عاصم خوانده میشده ، موردتر دید جدّ ی قرار دهد. بررسی این مصحف نشان میدهد بسیاری از حروف به رو ایت حفص از قرائتعاصم خوانده نشده بلکه ما در عمل با تنوّعی از قرائات مشهور و حتی شاذ مواجهیم. همچنین این مصحف در ابتدا عموماً مطابق رسم مصحف مدینه نوشته شده که بعدها در چهار مورد براساس موارداجماعی مصاحف عراق و مکه اصلاح شده است. این مصحف نه تنها از هیچ یک از نظا مها ی آیهشمارهفتگانه پیروی نمیکند که در برخی موارد مطابق با هیچ یک از آنها هم نیست. دست آخر باید گفتبه رغم آنکه بسمله در بدنۀ اصلی مصحف پیوسته آیۀ مستقل حساب شده امّا در نشانه گذاری د ه گانی هیچگاه ملحوظ نبوده است؛ امری که نشان میدهد تعشیر این مصحف قرنها بعد از کتابت متن اصلی مصحف صورت پذیرفته است .

recitations and reading features of the muṣḥaf of mashhad al-riḍawī: description and analysis

the muṣḥaf of mashhad al-riḍawī. based on ancient paleographic evidence and radiocarbon (c-14) testing. is attributed to the second half of the first islamic century. as a tangible historical artifact. this manuscript serves as a means to verify historical reports regarding the compilation of the qurān and its recitational traditions. this muṣḥaf and similar manuscripts not only challenge the views of some orientalists who argue that the qurān was finalized no earlier than the late second islamic century but also cast serious doubt on the claims of certain contemporary qurānic scholars who assert that the qurān has always been recited exclusively according to the ḥafṣ ʿan ʿāṣim transmission. an examination of this manuscript reveals that many words do not align with the ḥafṣ ʿan ʿāṣim recitation but rather exhibit a variety of both canonical (mashhūr) and even irregular (shādhdh) recitations. additionally. the manuscript was originally written largely in accordance with the orthographic conventions (rasm) of the muṣḥaf of madīnah. though it was later corrected in four instances based on the consensus conventions of the manuscripts of iraq and mecca. moreover. this muṣḥaf does not follow any of the seven established systems of verse enumeration (ʿadd al-āy). and in some cases. it diverges from all of them. finally. although basmala is consistently counted as an independent verse in the main body of the manuscript. it was never considered in the taʿshīr (marking of every tenth verse). indicating that the taʿshīr system in this manuscript was introduced centuries after the original text was inscribed.