ارتباط معنایی تقوا و ریب در آیه 2 سوره بقره

فحص و تدقیق در مباحث علم زبان شناسی به خصوص معنی شناسی، ابعاد گوناگون یک متن را گشوده و در معنایابی و مفهوم سازی ترکیبات قرآنی، نقش محوری و اساسی را ایفا می کند. در بیان مفسران از آیات ابتدایی سوره بقره چنین فهمیده می شود که قرآن در هدایت و یا در لاریب بودن، صاحب جایگاه والایی است، اما براساس این مقال درک همنشینی ریب و تقوی در ترکیب آیه توجه عمیقی می طلبد چه اینکه چرا خداوند هدایت را به شرط تقوا، متناظر راه نداشتن شک در قرآن بیان می کند؟ روش استفاده شده در این مقال توصیفی- تحلیلی است. حاصل آنکه اخلاق و تقوای الهی شرط لازم بهره مندی از هدایت قرآن است که این عقیده با الهام از تفسیر آیه شریفه (ذلِکَ الْکِتَابُ لاَ رَیْبَ فِیهِ هُدًى لِلْمُتَّقِینَ ) به دست آمده است. «ریب» شک ساده نیست تا از طریق آگاهی زدوده شود. انسان مریب از حقیقت امر آگاه است و راه هدایت الهی را کتمان و انکار می کند. پس آنان را باید به پرهیزگاری و ترس از خدا فراخواند. از این رو هدایت گری کتاب وحی تنها برای متقین است. وجه تازگی مقاله تفاوت نگاه آن به نسبت تفاسیر است؛ مفسران به لاریب بودن قرآن و هدایت گری آن تنها برای متقیان اشاره داشته اند، اما در نسبت تقوی و ریب سکوت کرده اند. نتیجه پژوهش این است که انسان متقی به جهت نداشتن «ریب» مشمول هدایت گری قرآن است.

semantic relation between piety and rib in verse 2 of surah baqarah

the connection between the qur’an and the ahl al-bayt (as) is the connection between light and enlightenment. the interpretive narrations in the narration assemblies are the explanation of the qur’an. examining the interpretive method of the ahl al-bayt (as) can, in addition to a deep understanding of the interpretations of the most knowledgeable teachers of the qur’an, be a guide, facilitator, and model for its commentators and followers. this article, with its descriptive-analytical method and library studies, reflects on the interpretive narrations of imam sajjad (as) and examines the basic axes of the vision of that great imam, relying on the interpretive methods of imam sajjad (as). first, a qur’anic example is mentioned for each method, and then the imam’s (as) interpretive method is given below. in this article, after emphasizing the importance of the discussion, the authors try to explain the interpretive method of imam sajjad (as) by analyzing the interpretive narrations and its claims, and finally conclude that the most important interpretive methods of the prophet are: quran to quran, quran to narration and the qur’an are related to history, science, and literary texts.