معناشناسی ماده (رسل) و واژۀ (رسول) بر مبنای روابط جانشینی در قرآن، روایات و عهدین

یکی از مهم‌ترین حوزه‌های معنایی قرآن کریم و دومین اصل از اصول دین مبین اسلام نبوّت است. این حوزه در ماده (رسل) و پرکاربردترین واژه این حوزه یعنی «رسول» تجلّی می‌یابد و نقش مهمی در کتاب و سنّت ایفا می‌کند. از همین رو در پژوهش پیش رو که به روش توصیفی تحلیلی انجام شده‌است، ابتدا معانی گوناگون مادۀ (رسل) تحلیل و بررسی شد. سپس برای تبیین بهتر معنای واژۀ (رسول) طبق اصل جانشینی در معناشناسی، واژه مترادف آن یعنی (نبی) مورد بررسی قرار گرفت و در ادامه با مراجعه به تفاسیر و تقسیم بندی نظرات مفسران و ارائه جدول فراوانی یادکرد خداوند از پیامبران اولوالعزم با واژه‌های رسول و نبیّ، جایگاه ممتاز واژۀ (رسول) در قرآن کریم تبیین و تفاوت کارکردهای میان دو واژه روشن گردید. بر اساس یافته‌های این پژوهش و با بررسی معناشناسی تاریخی واژه «رسول» درکُتب آسمانی یهود و مسیح و مطالعه زبان‌های سریانی، عبری ویونانی، روشن شد که این واژه در زبان‌های کهن و ادیان الهی قبل از اسلام نیز با همان معنای «فرستاده و پیام رسان الهی» کاربرد داشته که این امر نشان از ریشۀ عمیق این کلمه در تاریخ و متون الهی و جایگاه والای آن در حوزه دین دارد.

the semantics of the word resl and the word rasool based on succession relations and companionship in the qur’an, narrations and testaments

one of the most important semantic areas of the holy qur’an and the second principle of the principles of islam is &prophecy&. this field is manifested in the article &resl& and the most widely used word in this field, &rasool&, and plays an important role in the qur’an and tradition. therefore, in the present research, which has been done by the descriptive-analytical method, first, the various meanings of &rasul& material were analyzed and studied. then, to better explain the meaning of the word &nabi& according to the principle of succession in semantics, its synonymous word &prophet& was examined and then by referring to the interpretations and divisions of the commentators and presenting a frequent table of god’s remembrance of the first prophets with the words rasul and nabi, the privileged position of the word &rasul& in the holy qur’an was explained and the functional differences between the two words became clear. based on the findings of this study and by examining the historical semantics of the word &rasul& in the jewish and christian scriptures and the study of syriac, hebrew, and greek languages, it became clear that this word was sent in the ancient languages and divine religions before islam with the same meaning. and “the divine messenger” has been used, which indicates the deep root of this word in the history and divine texts and its high position in the field of religion.