کاربرد کنایه در پرتو آیاتی از قرآن کریم

بیان صریح بعضی از معانی خوشایند نیست، ولی به وسیله کنایه، همان معانی را می‌توان با اسلوبی موثّر و بلیغ بیان نمود. کنایه از تصریح بلیغ‌تر است، چراکه کنایه مانند ادّعای مفهومی است با ارائه دلیل. کنایه ذکر ملازم معنایی است تا ذهن مخاطب را از آنچه در کلام آمده، به آنچه نیامده منتقل کند. استفاده از کنایه در کلام علل گوناگونی دارد که از جمله آنها می‌توان به رعایت ادب، تصویرگری، استدلال، تزیین سخن و یا جذابیّت بخشیدن به کلام اشاره کرد. قرآن به تمام قواعدی که به سخن، زیبایی و عمق می‌بخشد، توجّه نموده است. یکی از صنایع لفظی و معیارهای زیبایی سخن، «کنایه» است که قرآن از آن بهره فراوان برده است و در موارد گوناگون و به انگیزه‌های متفاوت، تعابیر کنایی دارد. در مقاله حاضر، به روش توصیفی تحلیلی و با بررسی موردی 16 آیه از آیات قرآن کریم، کاربردهای مختلف این شیوه بیانی بررسی شده است.

Use of Allusion in Some Quran Verses

Abstract Explicit expression of certain meanings is not favorable, but through allusion, those meanings can be expressed in more effective and eloquent ways. Allusion is more eloquent than explicit expression since it is similar to a claim with presenting evidence, it is an expression which aims to direct the mind of the reader from what has been said to what has not been said. Using allusion has different aims such as politeness, imagery, reasoning, and adornment or attraction of speech. Quran has paid attention to all aspects which can add to the attraction of discourse. One such device is allusion from which Quran has greatly benefitted, and it has been used in different occasions and with various aims. In this paper, with a descriptivecomparative approach and through the case studies of 16 verses, the different usages of this device has been investigated. The verses of each semantic area are related to each other using different devices such as inclusion, referral of adverbs, comparison, and simile.