حقوق بشر در آینه دیگری؛ پدیدارشناسی حقوق بشر در اندیشه ایمانوئل لویناس

حقوق بشر، بدون شک در میان نمادهای اندیشه سیاسی لیبرال قرار دارد، لکن معیارهای نقادی سویه لیبرال این است که تصویری فردگرایانه و آنتاگونیستی از جامعه انسانی ارائه می‌دهد. لویناس اندیشمندی است که به نقد این سویه می‌پردازد. از دیدگاه وی حقوق بشر معنای عینی خود را از تقابل چهره به چهره با «دیگری» می‌گیرد. به‌طوری‌که همانندی جالبی میان وضع حقوق بشر و پدیدارشناسی این تقابل توسط لویناس به‌وجود می‌آید. ازاین‌رو سوال اصلی پژوهش حاضر این است که توجیه لویناس برای حق‌های بشری چه تفاوتی با رویکرد لیبرالیستی حقوق بشر دارد؟ از این منظر، یکی از مهم‌ترین نقطه‌های شروع، این واقعیت است که سیمای «دیگری» با خصوصیت مشترکی توصیف نشده است که در زمینه اجتماعی یا ظاهری‌اش یافت می‌شود. توجیه لویناس از حقوق بشر، بهتر از دیگر توجیهات حقوق بشر، به رایج‌ترین اعتراضات به این حقوق مبنی بر اینکه حقوق بشر خودخواهی فردی و الگویی آنتاگونیستی از جامعه را گسترش می‌دهند،‌ پاسخ قانع‌کننده‌تری می‌دهد. لویناس از حقوق بشری به‌مثابه حق‌های «دیگری» دفاع می‌کند نه حق‌هایی مبتنی بر خودخواهی. حق‌های «دیگری»، مطابق با وضعیتی برون‌دولتی است که در یک جامعه سیاسی، نوعی خصلت فراسرزمینی و استقلال دارد. با توجه به اینکه در این تحقیق ضمن تصویرسازی و تشریح دیدگاه لویناس و رابطه آن با حقوق بشر به تبیین دلایل و چرایی این رابطه می‌پردازیم، روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی است.

human rights in another mirror: the phenomenology of human ‎rights in the thought of emmanuel levinas

human rights rank among the symbols of liberal political thought. however, the critical standards of the liberal perspective present an individualistic and antagonistic image of human society. levinas is a thinker who critiques this aspect. from his viewpoint, human rights derive their objective meaning from the face-to-face encounter with the other. thus, an interesting similarity arises between the status of human rights and the phenomenology of this encounter as articulated by levinas. the main question of this research is: how does levinas’s justification for human rights differ from the liberal approach? from this perspective, one of the most important starting points is the reality that the image of the other is not described by a common characteristic found in its social or superficial context. levinas’s justification of human rights responds more convincingly to the common objections that human rights promote individual selfishness and an antagonistic model of society. levinas defends human rights as the rights of the other, not as rights based on selfishness. the rights of the other, according to a non-state condition, possess a kind of trans-territorial character and independence within a political community. the research method is descriptive-analytical.