اِعمال زور برای جلوگبری از خودکشی و خودزنی

اِعمال زور برای جلوگیری از خودکشی یا خودزنی شدید به‌عنوان یکی از موانع مسوولیت کیفری در برخی از قوانین کیفری دنیا از جمله قانون جزای نمونه‌ آمریکا با رعایت شرایطی تجویز شده است.  حقوق ایران نسبت به این پدیده، موضع صریحی ندارد و ازاین‌رو، جرم نبودن خودکشی یا خودزنی ممکن است مشروعیت مقابله با آن را به چالش بکشد. هدف این پژوهش، آن است که با توسل به برخی قواعد حقوق کیفری، مانند دفاع مشروع، قاعده‌ احسان و قانون خودداری از کمک به مصدومین و رفع مخاطرات جانی (1354)، ایده‌ اِعمال زور در برای مقابله با خودکشی و خودزنی را توجیه کند.روش و چارچوب پژوهش در این مقاله، توصیفی و تحلیلی و با استناد به منابع کتابخانه‌ای و مقاله‌ها و بهره‌گیری از قوانین کیفری مرتبط با موضوع است. یافته‌ها نشان می‌دهند، مشاهده‌گر خودکشی در صورت توانایی به دفع خطر، مکلف به مقابله با آن است و ماده‌ واحدۀ قانون خودداری از کمک به مصدومان و رفع مخاطرات جانی (1354) موید این دیدگاه است. در مواردی نیز که مرتکب خودکشی یا خودزنی، کمتر از هجده سال داشته باشد، مشاهده‌گر به موجب قانون حمایت از کودکان و نوجوانان (1399)، مکلف به ممانعت از نتیجه یا تشدید آن است. همچنین، اگر مشاهده‌گر بر اساس تعهد یا وظیفه‌ قانونی ملزم به مراقبت از دیگری باشد، انفعال او در برابر خودکشی یا خودزنی می‌تواند با رعایت شرایط ماده‌ 295 قانون مجازات اسلامی (1392)، جنایت محسوب شود. به‌نظر می‌رسد، رضایت به مرگ خودخواسته (اُتانازی) یا برخی خودزنی‌های ناروا، مانند خودآزاری مازوخیستی، میل شدید به جراحت در جریان فعالیت جنسی، فرو کردن تیغ یا چاقو در بدن، ختنه‌ دختران و نظایر این‌ها، مانع اِعمال زور نمی‌شود.

applying force to prevent suicide and self-mutilation

applying force to prevent suicide or severe and illegal self-mutilation as one of the obstacles to criminal responsibility has been approved in some of the world's criminal laws، such as the american model penal code. iranian law does not have a clear position on this matter. the purpose of this research is to prove the idea of using force against a person who is trying to commit suicide or self-mutilation by resorting to some legal rules، such as self-defense.the present study was carried out using a descriptive-analytical method and library resources.the findings of the research indicate the use of force against suicide، due to the fear of life danger، based on the penal law، refusing to help the injured and remove life risks (1975)، is mandatory، provided it is possible and capable. in cases where the perpetrator of suicide or self-mutilation is under eighteen years of age، the observer is obliged to prevent it according to the statute on protection of children and adolescents (2019). also، if the observer is required to protect another according to his legal obligation or duty، inaction against suicide or self-mutilation can be considered a crime by observing the conditions of article 295 of the islamic penal code (2012). it seems، consenting to self-inflicted death (euthanasia) or some illegal self-mutilation، such as masochistic self-harm، a strong desire to injure during sexual activity، inserting a razor or knife into the body، circumcision of girls، and the like، does not prevent the use of force.