مبانی قانونی ایجاد شورا توسط دولت

قانون اساسی ایران مصوب 1358 دربارۀ اختیار قوای مقننه و مجریه برای ایجاد شورا ساکت بود و اصلاحیه 1368 نیز فقط به هیات وزیران اجازه ایجاد شورا داد (اصول 127 و 138). از این‌رو، این پرسش جای طرح دارد که ایجاد شورا توسط نهادهای مختلف قوه مجریه برچه مبنایی استوار بوده است؟ در این پژوهش، به‌منظور پاسخ‌گویی به پرسش فوق به تحلیل قانون اساسی پرداخته و ملاحظه شد با توجه به اصل ممنوعیت تفویض اختیار در حقوق عمومی، اختیار ایجاد شورا به الزام‌آوری اختیارات شورا بستگی دارد. بر این اساس، ایجاد شورای الزام‌کننده منحصراً در چارچوب اصلاحیه اصل 127 مجاز است. ایجاد شورای مشورتی چون مستلزم تفویض اختیار نیست، همواره توسط تمام نهادهای دولتی مجاز بوده است. ایجاد شورای پیشنهاددهنده به مرجع ایجادکننده شورا همواره توسط تمام نهادهای دولتی مجاز بوده است؛ اما ایجاد شورای پیشنهاددهنده به غیر مرجع ایجادکننده شورا، فقط در چارچوب اصلاحیه اصل 138 مجاز است. به‌علاوه، به‌رغم اینکه ایجاد شورا توسط مجلس مغایر قانون اساسی است و از این‌رو، امکان تفویض اختیار ایجاد شورا از مجلس به دولت وجود ندارد؛ اما با توجه به اینکه شورای نگهبان، ایجاد هر سه نوع شورای فوق را توسط مجلس مجاز دانسته است، تفویض اختیار یادشده نیز مجاز است.

the legal basis for establishing a council by the government

iran’s constitution of 1358 was silent about the authority of the legislative and executive branches to establish a council, and amendment of 1368 only allowed the cabinet to establish a council (principles 127 and 138). therefore, this question is raised: what was the basis for establishment of councils by different government institutions? in order to answer this question, the constitution was analyzed and it was observed that according to the principle of prohibition of delegation of authority in public law, the authority to establish a council depends on the binding feature of the council’s authority. based on this, establishing a binding council is allowed exclusively according to principle 127. establishing a consultative council has always been allowed by all government institutions because it does not require delegation of authority. establishing a recommending council to the institution created the council has always been allowed by all government institutions, but establishing a recommending council to other institutions is allowed only according to principle 138. in addition, despite that establishing a council by the parliament is against the constitution and therefore, it is not possible to delegate the authority to establish a council from the parliament to the government, however, due to the fact that the guardian council has allowed the creation of all three types of councils by the parliament, the delegation of the above authority is also allowed.