تلفیق مطالعات پتروگرافی و پتروفیزیکی به منظور ارزیابی کیفیت مخزنی سازند ایلام در یکی از میادین واقع در شرق خلیج فارس

سازند ایلام یکی از مخازن مهم هیدروکربوری در میادین واقع در خلیج فارس به شمار می رود. مطالعه ی حاضر به ارزیابی عوامل کنترل کننده ی کیفیت مخزنی این سازند در یکی از میادین واقع در بخش شرقی خلیج فارس پرداخته است. برای این منظور از تلفیق نتایج مطالعات رسوب شناسی با تحلیل های پتروفیزیکی استفاده شده است. مطالعات پتروگرافی نشان داد که سازند ایلام در میدان مورد مطالعه از هشت ریزرخساره ی رسوبی تشکیل شده است که به ترتیب در زیرمحیط های درونی، میانی و بیرونی یک پلاتفرم کربناته از نوع رمپ نهشته شده اند. فرآیندهای دیاژنزی اثرگذار بر این سازند شامل میکرایتی شدن، سیمانی شدن، زیست آشفتگی، فشردگی مکانیکی و شیمیایی، دولومیتی شدن، نوشکلی و پیریتی شدن می باشند که در قلمروهای دریایی و تدفینی کم عمق تا عمیق رخ داده اند. انواع منافذ موجود در این سازند در سه مقیاس بزرگ، متوسط و کوچک تفکیک گردیده و مشخص شد که ریزتخلخل های قابل مشاهده در تصاویر میکروسکوپ الکترونی نقش بسزایی در بالابردن ظرفیت ذخیره ی این سازند، بخصوص در بخش پایینی آن داشته اند. تفاسیر چینه نگاری سکانسی نشان داد که کل توالی سازند ایلام از یک سکانس رده سوم (متشکل از یک سیستم ترکت پیشرونده و یک سیستم ترکت پسرونده) تشکیل شده است. علاوه بر این، 3 سکانس رده چهارم نیز شناسایی شدند. تحلیل های کیفت مخزنی بر اساس روش تعیین واحدهای جریانی هیدرولیکی و زون بندی لورنز به ترتیب منجر به تفکیک 8 واحد جریانی و 10 زون مخزنی، تله ای و سدی در سازند ایلام شد. این واحدهای جریانی و زون های مخزنی در چارچوب چینه نگاری سکانسی مورد ارزیابی قرار گرفتند و مشخص شد که بخش پایینی سازند ایلام (سیستم ترکت پیشرونده سکانس رده سوم) دارای ظرفیت ذخیره ی بالا و ظرفیت جریان پایین بوده و می تواند بعنوان یک مخزن نامتعارف از نوع کربنات کم تراوا مد نظر قرار گیرد. بخش میانی این سازند (اطراف سطح بیشینه سیلابی) کیفیت مخزنی چندانی ندارد و بخش بالایی این سازند (سیستم ترکت پسرونده) با غلبه ی رخساره های شول و وقوع انحلال جزیی از کیفیت بالایی برخوردار است.

petrographic and petrophysical data integration for reservoir quality evaluation of the ilam formation in a field located in the eastern persian gulf

the present study evaluates the factors controlling the reservoir quality of this formation in one of the fields located in the eastern part of the persian gulf. for this purpose, the integration of sedimentological studies with petrophysical analyses has been utilized. petrographic studies revealed that the ilam formation in the studied field is composed of eight sedimentary microfacies, which are deposited in inner, middle, and outer sub-environments of a ramp-like carbonate platform. the diagenetic processes affecting this formation include micritization, cementation, bioturbation, dissolution, mechanical and chemical compaction, dolomitization, neomorphism, and pyritization, occurring in marine, meteoric, and shallow to deep burial realms. the types of pores present in this formation have been classified into three scales: macro, medium, and micro, and it was found that the micropores observable in electron microscope images significantly enhance the storage capacity of this formation, especially in its lower part. sequence stratigraphy interpretations indicated that the entire sequence of the ilam formation consists of a third-order sequence (comprising a transgressive systems tract and a regressive systems tract). additionally, three fourth-order sequences were also identified. reservoir quality analyses based on the determination of hydraulic flow units and lorenz zonation resulted in the differentiation of 8 flow units and 10 reservoir, baffle, and barrier zones in the ilam formation. these flow units and reservoir zones were evaluated within the sequence stratigraphic framework, and it was found that the lower part of the ilam formation (the transgressive systems tract of the third-order sequence) has high storage capacity and low flow capacity, and can be considered an unconventional reservoir of the tight carbonate type. the middle part of this formation (around the maximum flooding surface) does not have significant reservoir quality, while the upper part of this formation (the regressive systems tract) with the dominance of shoal facies and partial dissolution, has high quality.