محیط رسوبی، دیاژنز و ژئوشیمی توالی کربناته کرتاسه بالایی در برش پاتینگ، شهرستان اسدیه، شرق ایران

برش مورد مطالعه در 113 کیلومتری شرق بیرجند (23 کیلومتری شهرستان اسدیه) و شرق روستای پاتینگ قرار گرفته است. توالی مورد مطالعه به سن کرتاسه پسین به ضخامت 246 متر که عمدتاً متشکل از سنگ‌آهک‌های لایه متوسط تا ضخیم می‌باشد. مرز زیرین این نهشته‌ها با کنگلومرای قاعده‌ای قرمزرنگ و مرز بالایی توسط ماسه‌سنگ قرمز محدود شده است. در این پژوهش بر اساس مطالعات صحرایی و آزمایشگاهی، اجزای تشکیل‌دهنده سنگ‌های کربناتی شامل انواع اجزای اسکلتی و غیراسکلتی می‌باشد و 7 ریزرخساره‌ی کربناته شناسایی شده است که در 3 کمربند رخساره‌ای پهنه جزرومدی، لاگون نیمه محصور و پشته کربناته نهشته شده‌اند. طبق شواهد به‌دست‌ آمده از ریزرخساره‌ها و تعیین الگوی رسوب‌گذاری آن‌ها، محیط رسوبی تعیین ‌شده برای برش پاتینگ، پلاتفرم کربناته از نوع رمپ تک‌شیب می‌باشد که کلیه ریزرخساره‌ها عمدتاً در بخش داخلی رمپ نهشته شده‌اند. داده‌های حاصل از آنالیز ژئوشیمیایی عناصر اصلی و فرعی نمونه‌های کربناته نشان‌دهنده ترکیب کانی‌شناسی اولیه‌ی کلسیتی نمونه‌ها و حاکمیت سیستم دیاژنتیکی بسته برای برش مورد مطالعه و همچنین با توجه به آنالیزهای ژئوشیمیایی و نقشه پالئوژئوگرافی کرتاسه پسین جهان می‌توان نتیجه گرفت که شرایط اقلیمی معتدله در محیط تشکیل این رسوبات حاکم بوده است. سنگ‌های آهکی مورد بررسی به‌طور گسترده تحت تاثیر فرایندهای دیاژنتیکی مختلف قرار گرفته‌اند که مهم‌ترین آن‌ها شامل میکرایتی شدن، سیمانی شدن، فشردگی مکانیکی و شیمیایی، تشکیل انواع تخلخل‌ها، انحلال، نئومورفیسم، شکستگی و پرشدگی رگه‌ها می‌باشد که در محیط‌های مختلف دیاژنتیکی دریایی، متئوریک، دفن کم‌عمق و بالاآمدگی ایجاد شده‌اند.

sedimentary environment and diagenesis geochemistry of late cretaceous carbonate sequence of pating section, asadiyeh city, east of iran

the studied section is located in the 113km east of birjand (25km asadiyeh city) and east of pating village. the mentioned sequence, aged late cretaceous, is totally 246m in thickness and mostly consists of thick and medium bedded limestones along rock units. the lower boundary has been limited by basal red conglomerate and the upper boundary has been covered by red-colored sandstone unit. in this research, based on both field and laboratory studies, the main components of carbonate rocks include both skeletal and non-skeletal grains and totally 7 carbonate microfacies have been determined which have been deposited within 3 facies belts including tidal flat, semi-restricted lagoon and shoal. according to the obtained evidences from the microfacies analysis, the suggested depositional model for the pating section is a homoclinal ramps type carbonate platform. all of the microfacies are mainly deposited in the inner part of the ramp slope. the obtained geochemical data from carbonate samples analysis indicate a calcitic original mineralogy and dominance of a closed diagenetic system for the studied sequence. also, according to the geochemical data, a temperate climatic condition could be considered for the formation environment of this sequence which is confirmed by the late cretaceous palaeogeographic global map. the studied limestone samples have been widely affected by different diagenetic processes that the most important of which are micritization, cementation, mechanical and chemical compaction, formation of various types of porosity, dissolution, neomorphism, replacement, fracturing and vein-filling cements that have been formed in a variety of marine, meteoric, shallow burial and uplift diagenetic environments.