ارائه مدل ارزیابی عملکرد مدیران بر پایه ابزار‌های شناختی

هدف: ارزیابی مدیران، همواره به‌عنوان یکی از فرایندهای کلیدی در سازمان‌ها مطرح بوده است. با این حال، این فرایند، با چالش‌ها و محدودیت‌هایی همراه است که می‌تواند بر میزان دقت و اثربخشی آن، تاثیر بگذارد. در بسیاری از موارد، ارزیابی‌ها، صرفا رویکرد خاصی از عملکرد مدیران را مورد توجه قرار می‌دهد و بعضی دیگر از رویکردها، کمتر مطرح می‌شود. در حالی که برخی از رویکردهایی که کمتر مورد توجه قرار گرفته است، می‌توانند نقش تعیین‌کننده‌ای در ارزیابی جامع و دقیق داشته باشند. بنابراین هدف این پژوهش، ارائه مدل ارزیابی شایستگی مدیران بر پایه ابزار‌های شناختی است. روش‌شناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر جمع‌آوری داده‌ها، آمیخته می‌باشد. این پژوهش، داده‌های خود از رویکرد کیفی را فراترکیب گردآوری، و برای تحلیل داده‌ها، از روش هفت مرحله‌ای سندلوسکی و بارسو (2007) استفاده کرده است. و مطالعات نیز، با روش تحلیل محتوا، در نرم‌افزار 24maxqda  کدگذاری شده است. در ادامه برای غربال و بومی‌سازی مدل از روش دلفی فازی بر پایه مثلث فازی با مشارکت خبرگان نظری و تجربی، به صورت هدفمند و با انتخاب 16 نفر در مجموع، استفاده گردید. یافته‌ها: یافته‌های پژوهشگر شامل 6 بعد، 20 مولفه، و 115 شاخص است. نتایج در شش بعد تصمیم‌گیری، توانایی‌های شناختی، فرآیندهای شناختی، حل مسئله، تعاملی و شناختی رفتاری دسته‌بندی شد.ارزش / اصالت پژوهش: در زمینه بهره‌گیری از ابزارهای شناختی، عواملی همچون، تفکر تحلیلی و تواناییِ حل مسئله، مورد توجه قرار گرفته بود، اما از ویژگی‌های دیگر شناختی، مانند فراشناخت، شناخت اجتماعی، توانایی یادگیری، به‌خاطر سپردن، حفظ توجه، تصمیم‌گیری و... چشم پوشی شده بود. در این پژوهش، پژوهشگر تلاش نمود تا ابزارهای موجود را توسعه و گسترش دهد.پیشنهادهای اجرایی / پژوهشی: سازمان‌ها، با ادغام ابزارهای شناختی در مراکز ارزیابی، ارزیابی‌هایی جامع‌تر از عملکرد مدیران را مطابق با نیازهای فرهنگی و زمینه‌ای خاص خود، انجام دهند.

a model for assessing managers' performance based on cognitive tools

purpose: managers’ evaluation has always been considered as one of the key processes in organizations. however, this process comes with challenges and limitations that can affect its accuracy and effectiveness. in many cases, evaluations focus only on certain aspects of managers’ performance and ignore other aspects, while these neglected aspects can play a decisive role in a comprehensive and accurate evaluation. the purpose of this study was to provide a model for assessing managers’ competency based on cognitive tools. methodology: this research was applied in terms of purpose and mixed in terms of data collection method. this study collected its data through a qualitative meta-synthesis approach and used the seven-step method of sandelowski and barrso (2007) to analyze the data, the studies were coded using the content analysis method in maxqda 24 software. then, to screen and localize the model, the fuzzy delphi method based on the fuzzy triangle was used with the participation of sixteen theoretical and experimental experts who were purposefully selected. findings: the researcher’s findings included six dimensions, twenty components, and 115 indicators. the results were categorized into six dimensions: decision-making, cognitive abilities, cognitive processes, problem-solving, interactive, and cognitive-behavioral. originality: factors such as analytical thinking and problem-solving ability had already been studied in the use of cognitive tools, but other cognitive elements such as metacognition, social cognition, learning ability, memorization, retention of attention, decision-making, etc. had been overlooked. in this study, the researcher tried to expand and develop the existing tools. recommendations: by integrating cognitive tools into assessment centers, organizations can conduct more comprehensive evaluations of managers’ performance in accordance with their specific cultural and contextual needs.