بررسی وضعیت بهره برداری ماهی سارم دهان بزرگ scomberoides commersonnianus lacepède, 1801)) در آب های شمالی دریای عمان (استان سیستان و بلوچستان)

خلیج فارس و دریای عمان در برگیرنده گونه‌های مختلفی از آبزیان می‌باشد، که در این میان سارم دهان بزرگ دارای اهمیت زیادی بوده و از جمله ماهیانی است که در سال‌های گذشته میزان صید آن افزایش نشان می‌دهد. در این تحقیق خصوصیات جمعیتی ماهی سارم دهان بزرگ با جمع‌آوری اطلاعات یک‌ساله فروردین 1401 الی اسفند 1401 از 4 منطقه تخلیه صید در سواحل استان سیستان و بلوچستان شامل پزم، کنارک، بریس و پسابندر تخمین زده شد. دراین مطالعه در مجموع بیش از 1900 ماهی در ایستگاه‌های تحقیق، مورد بیومتری قرار گرفت :شاخص‌های رشد شامل طول بی‌نهایت cm 137 =l∞، ضریب رشد (yr-1) 0.54=k، مرگ ومیر طبیعی ( (yr-0.152= m، مرگ ومیر صیادی( yr-1) 2.21=f، مرگ ومیر کل ( yr-1) 2.73=z و ضریب بهره‌برداری (yr-1) 8 /0 e= و زمان طول صفر به ترتیب 0.19-to=   محاسبه شد. باتوجه به محاسبات انجام شده میانگین بیوماس اولیه (173-56) 98 هزارتن و میانگین بیوماس فعلی (58-20) 44 هزار بوده و میانگین میزان حداکثر محصول پایدار (msy) درحدود(22-8) 14 هزارتن به‌دست آمد. نسبت مرگ و میر صیادی فعلی به مرگ‌و میر صیادی محصول حداکثر پایدار ( f/fmsy) عدد بالاتر از یک (1.33) و نسبت بیوماس فعلی به بیوماس محصول حداکثر پایدار ( b/bmsy)  عدد کمتر از یک (0.9) را نشان داد. نتایج بررسی نشان داد که میزان برداشت سالانه از ذخیره ماهی سارم دهان بزرگ به حداکثر خود رسیده و هر گونه افزایش صید و تلاش صیادی ذخیره این گونه را تحت تاثیر قرار داده و میزان بهره‌برداری از آن را در دراز مدت با مشکل مواجه خواهد کرد.

the exploitation status of talang queenfish )scomberoides commersonnianus lacepède, 1801) in the northern waters of the oman sea (sistan and baluchestan province)

the persian gulf and the oman sea contain a variety of aquatic species. among which, scomberoides commersonnianus fishes are important that has increased its catch in recent years. in this research, the demographic characteristics of talang queenfish fish were estimated by collecting data from april 2022 to march 2023 from 4 catchment areas including pezam, kanarak, breis and pasbandar on the coasts of sistan and baluchistan province. in this study, more than 1900 fish at the research stations were biometric and the growth parameters were infinite length of l∞ = 137 cm, growth factor k = 0.54 (yr-1), natural mortality m= 0.52(yr-1), mortality and mortality (yr-1), f = 2.21, total mortality (yr-1), z = 2.73 and exploitation coefficient (yr-1), e = 0.8, and the time zero was -0.19. according to the calculations, the average initial biomass was obtained 98 (56-173) thousand tons, the average current biomass 44(20-58) thousand, the average maximum sustainable yield (msy) around 14 (8-22) thousand tons. the ratio of current fishing mortality to maximum sustainable yield (f/fmsy) was showed greater than one (1.33) and the ratio of current biomass to maximum sustainable yield (b/bmsy) is less than one (0.9). this study shows that the annual harvest of talang queenfish stock has reached its maximum and any increase in fishing effort will affect this fish stock and will reduce the amount of exploitation in the long run.