پراکنش زمانی و مکانی بچه‌ماهیان مهاجر ماهی سفید، سیاه‌کولی و شاه‌کولی در رودخانه سفیدرود

سه گونه ماهی سفید، سیاه کولی و شاه کولی در زمره ارزشمندترین ماهیانی هستند که به رودخانه های حوضه جنوبی دریای کاسپین از جمله رودخانه سفیدرود مهاجرت می کنند. در این مطالعه پراکنش زمانی و مکانی بچه ماهیان این گونه ها بر اساس حضور و فراوانی در 8 ایستگاه رودخانه سفیدرود از مصب تا سد سنگر طی یکسال از اسفند 1400 تا دی 1401 مورد بررسی قرار گرفت. برحسب شرایط محیطی، نمونه برداری با الکتروشوکر، تور پرتابی و پره چشمه 6 میلی متر انجام گرفت. نتایج بررسی نشان داد که فراوانی کلی بچه ماهیان در ماه های زمستان حداقل بوده و فراوانی حداکثری آنها با زمان بعد از تولید مثل مولدین آنها منطبق است. فراوانی حداکثری این بچه ماهیان در زمان های مختلف در کنار پراکنش مکانی، الگوی مهاجرتی آنها به سمت دریا را نیز نشان می دهد. فراوانی بچه ماهی سفید در بستر سنگلاخی و سنگریزه ای ایستگاه های بالادست در اردیبهشت ماه و فراوانی بچه ماهیان شاه کولی و سیاه کولی در بسترهای سنگریزه ای گلی ایستگاه های میانی تا مصب در مرداد شهریور بیشترین بودند. حضور بچه ماهی سفید در ناحیه مصبی و دهانه سفیدرود طی تابستان مشهود بوده و در مرداد ماه ماهیان با وزن متوسط 2 گرم در 8 کیلومتری مصب فراوانتر بودند، دو گونه دیگر تا آبان ماه در ایستگاه های میانی با فراوانی بالا حضور داشتند. حضور بچه ماهی سفید در اوزان بالاتر از 3 گرم در ایستگاه های مختلف در پائیز و زمستان، سازگاری و ماند گاری تعدادی از بچه ماهیان در بخش های مختلف رودخانه را نشان می دهد. نتایج بررسی حاضر، می تواند برخی رهنمودها را برای شیلات ایران مطرح نموده تا در زمانی پیشتر، لارو ماهی سفید را در مناطق بالادست، یا بچه ماهیان با وزن کمتر را در میان دست رودخانه، رهاسازی نمایند. این برنامه می تواند در قالب یک برنامه راهنما آزمون گردد.

spatial and temporal distribution of anadromous fish fingerling, caspian kutum, caspian vimba and caspian shemaya in sefidroud river

three species rutilus frisii, alburnus chalcoides and vimba persa are the most valuable fish that migrate to southern caspian rivers especially sefidroud river. in this study, the temporal and spatial distribution of was investigated based on presence and abundance of fingerling fish in 8 stations of the sefidroud river, from the estuary to the sangar dam, during one year from march 2021 to december 2022. according to the environmental conditions of stations, the sampling was done with an electrofishing instrument and a throwing net with mesh size 6 mm. the results showed that the abundance of fish fingerlings is minimal in the winter and their maximum abundance coincides with the reproduction time and after their adult spawning. the maximum abundance of these fingerlings along with their spatial distribution, also shows their migration pattern towards the caspian sea. the abundance of rutilus frisii in the pebble and gravel beds of the upstream stations was the highest in april and the abundance of the alburnus chalcoides and vimba persa in the gravel mud beds of the middle stations up to the estuary was the highest in august september. the presence of rutilus frisii fingerling, with an average weight of 2 g. was high in near to estuary in august while the other two species were present in the middle stations with high abundance until november. rutilus frisii with weigh more than 3 grams in different stations in autumn and winter indicate the adaptability and residency of a number of fish in the river. the present study can provide some guidelines to the fish stocks restoration centers of caspian sea for releasing kutum fry in the upstream areas, or fish fingerling in the middle of the river at an earlier time. this plan can be tested in a pilot program.