در نظر گرفتن عدم قطعیت برای تخمین پارامترهای مقاومت برشی سنگ بکر با استفاده از روش‌های آماری

یکی از چالش‌های موجود در روند تحلیل پایداری و یا طراحی یک سازه سنگی به روش تعادل حدی، تعیین پارامترهای مقاومت برشی شامل چسبندگی و زاویه اصطکاک داخلی است؛ زیرا در عمل با توجه به ناهمگنی موجود در سنگ، پیش بینی این پارامترها همواره با تردید همراه است. در چنین شرایطی اگر بتوان دامنه ای از پارامترهای مقاومت برشی واقعی را به دست آورد، قابلیت اعتماد به نتایج بالاتر خواهد بود. در این مقاله برای رسیدن به هدف موردنظر، یک روش کاربردی بر مبنای روش های احتمالاتی توسعه داده شده است. در گام اول برای تولید نمونه‌های تصادفی از پارامترهای مقاومت برشی با توسعه یک روش ابتکاری، گروه‌هایی از جفت تنش‌های کمینه و بیشینه تولید شده است. در گام بعدی پس از تولید پارامترهای مقاومت برشی با استفاده از دو معیار پرکاربرد، موهر کلمب و هوک براون و با استفاده از توزیع t، دامنه ای که پارامترهای مقاومت برشی در آن قرار دارند با سطح اطمینان 95 درصد برای دو معیار شکست به صورت جداگانه تعیین شده است. برای بررسی روش ارائه‌شده، مطالعه موردی روی نمونه‌های ماسه‌سنگ پینگ دینگ شان انجام شده است. نتایج حاصل از مطالعه موردی بیانگر این است که پیش‌بینی دامنه پارامترهای مقاومت برشی با روش توسعه داده‌شده در مقایسه با روش مرسوم از قطعیت بیشتری برخوردار است و بنابراین طراح اعتماد بیشتری به نتایج می‌تواند داشته باشد.

considering uncertainty for estimating shear strength parameters of intact rock using statistical methods

summaryone of the most critical steps in the design process of a rock structure by the limit equilibrium method is to determine the shear strength parameters. because the prediction of these parameters is always accompanied by uncertainty. in such cases, if the range in which the actual shear strength parameters are located is obtained, the results are more reliable.  hence, in this paper, an applied technique based on probabilistic methods is developed. in the first step, by developing an innovative method for two widely used failure criteria, consist of mohr-coulomb and hoek brown, statistical samples of shear strength parameters are generated and latter, using the t distribution in which the shear strength parameters are located with confidence 95% are determined separately for the two failure criteria. the available data from the previous research are used for the case study. the results of the case study indicate that the prediction of shear strength parameters with the presented method is more accurate than the conventional methods.introduction stability analysis of rock structures in mining and civil structures, such as surface mine walls, dams, or rock slopes, is very necessary and important. because the instability of each of them will cause damage and costs. shear strength parameters are required for stability analysis. estimation of shear strength parameters is a critical and vital step in the design and analysis of rock structures. because the prediction of these parameters is always accompanied by uncertainty. in practice, for determining the shear strength parameters, two failure criteria consist of mohr-coulomb and hoek-brown, are widely used. the two criteria results are crisp values. studies show that these results are affected by the uncertainties due to the heterogeneity of the rock or the mathematical relationship of the failure criterion. on the other hand, to estimate the shear strength parameters, at least the results of 5 triaxial stress tests are needed for determining these parameters based on regression. if the number of samples (number of tests) changes or the ultimate strength of one of the samples changes due to the influence of lateral stress in the experiments, the shear strength parameters vary by the regression of the results. in the past decades, some studies reported the determination of the equivalent parameters of shear strength based on the hoek- brown criterion [1-5]. according to brown, the determination of exact equivalent shear strength parameters is a challenging point due to the inherent uncertainty of rock as well as the failure criterion [6]. in such cases, if the range in which the actual shear strength parameters are located is obtained, the results are more reliable [7-10].  hence, in this paper, an applied technique based on probabilistic methods is developed. in the first step, by developing an innovative method for two widely used failure criteria, consisting of mohr-coulomb and hoek-brown, statistical samples of shear strength parameters are generated, and later, using the t distribution in which the shear strength parameters are located with confidence 95% are determined separately for the two failure criteria. the available data from the previous research are used for a case study (table