تاثیر ادراک ریسک و سوگیری رفتاری و شناختی بر ریسک پذیری سرمایه گذاران بورس اوراق بهادار تهران

هدف: هدف تحقیق بررسی تاثیر ادراک ریسک و سوگیری رفتاری و شناختی بر ریسک پذیری سرمایه گذاران بورس اوراق بهادار تهران می باشد.روش: این پژوهش توصیفی – همبستگی می باشد که از نظر هدف، کاربردی و از نظر جمع آوری داده ها نیز پیمایشی می باشد. جامعه آماری مورد مطالعه در پژوهش حاضر، سرمایه گذاران و مدیران شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی 1394 تا 1402 می‌باشد. که تعداد آنها برابر با 348 شرکت می‌باشد. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه استاندارد در زمینه متغیرهای تحقیق می باشد. برای سنجش متغیرها  از ابزار پرسشنامه استفاده شده است. از پرسشنامه استاندارد مقیمی(1390)، جهت سنجش متغیر سوگیری های رفتاری از پرسشنامه استاندارد ثانی(1391)، جهت سنجش متغیر عوامل سوگیری های شناختی از پرسشنامه محقق ساخته و برای سنجش متغیر ریسک پذیری سرمایه گذاران از پرسشنامه استاندارد ثانی(1391)، استفاده شده است. برای بررسی روایی محتوایی پرسشنامه های تحقیق از نظر اساتید خبره و متخصص استفاده شده است و برای بررسی پایایی پرسشنامه ها نیز از ضریب آلفای کرونباخ (0.94) استفاده شده است.یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد هرچه افراد ادراک ریسک  بالاتری داشته باشند تمایل به سرمایه گذاری کوتاه مدت کمتری دارند این نتیجه در مورد سرمایه گذاران بلند همین نتیجه را نشان داد. بنابراین فرضیه اول تحقیق تایید می شود، هرچه افراد برونگراتر هستند تمایل به سرمایه گذاری کوتاه مدت و بلندمدت کمتری دارند. نتیجه گیری: نتایج نشان می دهد که ادراک ریسک و سوگیری رفتاری و شناختی بر ریسک پذیری سرمایه گذاران در بورس اوراق بهادار تهران تاثیر معناداری دارد.دانش افزایی: می توان برای شناسایی دقیقتر سوگیری های رفتاری و مطابقت عوامل جمعیت شناختی فرد با شیوه سرمایه گذاری او و در نهایت تعدیل این ناهنجاری ها استفاده کرد.

the effect of risk perception and behavioral and cognitive bias on the risk tolerance of tehran stock exchange investors

purpose: the primary objective of this study is to examine the impact of risk perception and behavioral and cognitive biases on the risk-taking behavior of investors in the tehran stock exchange. method: this is a descriptive-correlational study, which is applied in terms of its objective and survey-based in terms of data collection. the statistical population of this study includes investors and managers of companies listed on the tehran stock exchange during the period from 2015 to 2023, with a total of 348 companies. the data collection tool is a standardized questionnaire designed for the research variables. a closed-ended questionnaire based on the five-point likert scale was used to measure the variables. the moghimi standard questionnaire (2011) was employed to measure risk perception, the sani standard questionnaire (2012) was used for behavioral biases, a researcher-made questionnaire was utilized for cognitive biases, and the sani standard questionnaire (2012) was also used to assess investors' risk tolerance. to ensure content validity, expert opinions were sought, and cronbach's alpha coefficient (0.94) was used to assess the reliability of the questionnaires.results: the results of the study revealed that higher risk perception leads to a lower inclination to invest in both the short-term and long-term. therefore, the first hypothesis of the research is confirmed. furthermore, the results showed that more extroverted individuals are less likely to invest in the short-term and long-term.conclusion: the findings of this research indicate that risk perception, along with behavioral and cognitive biases, significantly influences investors' risk tolerance in the tehran stock exchange.contribution: this research can assist in more accurately identifying behavioral biases and aligning individuals' demographic characteristics with their investment styles.