اولویت‌بندی مولفه‌های محیطی موثر بر سلامت کودکان در مجموعه‌های مسکونی میان‌‌مرتبه (مقایسه دیدگاه معماران و روانشناسان متخصص در حوزه کودک با والدین و مربیان کودکان در شهر اصفهان)

کودکی مهم‌ترین دوران زندگی انسان است و رشد هر جامعه در گرو افزایش سلامت کودکان آن است. از آنجا که کودکان بیشترین زمان خود را در خانه سپری می‌کنند، طراحی محیط‌های مسکونی به شدت روی آنها و به ویژه سلامتیشان تاثیرگذار است. متاسفانه امروزه طراحی محیط‌های مسکونی، اغلب تنها براساس خواسته‌های بزرگسالان بوده و عادات روزمره کودکان را در مسیر تغییرات نگران‌کننده‌ای قرار داده‌است. این تغییرات از قبیل افسردگی، چاقی، رفتار پرخاشگرانه، و آسم، سلامت کودکان را تهدید می‌کند. لذا پژوهش پیش‌رو با هدف «اولویت‌بندی مولفه‌های طراحی در یک مجموعه مسکونی که بر سلامت کودکان موثرتر واقع می‌شوند» انجام گرفته است. به این منظور، ابتدا با مرور منابع به روش توصیفی-تحلیلی، مولفه های محیط مسکونی موثر بر سلامت کودک استخراج شد. سپس به کمک روش پیمایشی، پرسشنامه‌ای بر اساس مولفه ها تدوین شد. جامعه آماری متشکل از 4 گروه معماران کودک، روانشناسان کودک، والدین کودکان، و در نهایت مربیان کودک، و در مجموع 100 نفر تعریف شد. در ادامه، با تحلیل پاسخنامه‌ها به کمک آزمون‌ فریدمن و آنتروپی شانون، مهم‌ترین مولفه‌های محیطی سلامت کودکان در مجموعه‌های مسکونی از نگاه هر یک از این 4 گروه بدست آمده و در مقایسه با هم قرار گرفت. نتایج حاصل شده حاکی از آن بود که مهمترین اشتراک بین 4 گروه بحث ایمنی و امنیت است که بدیهی‌ترین مولفه‌ای است که تامین آن در ساختار فضای متناسب با کودک باید تامین شود. بعد از این اصل می‌توان بیان داشت که در حالی که معماران فضای بازی را به عنوان یک فضا با کارکرد آموزشی-اجتماعی-روانی- فرهنگی می‌بینند، برای والدین نور کافی و راحتی خیال آنها از رشد مادی کودک در شرایط بهینه مطرح است. روانشناسان با نگاه خود به دنبال گسترش پیوند کودک با همنوعان و تقویت تعاملات برای دستیابی به مهارت‌های اولیه زندگی برای رسیدن به استقلال کودک هستند و آن را اولویت می‌دانند و مربیان نیز به نوعی با والدین دغدغه تامین نور کافی برای رشد اولیه کودک را مد نظر دارند.

prioritizing environmental components affecting children’s health in residential complexes (comparing the views of child specialists in architecture and psychology with parents and educators of children)

childhood is the most crucial period of human life, and the well-being of children is essential for the growth of any society. given that children spend a significant amount of time at home, the design of residential environments profoundly impacts their health. unfortunately, current residential designs are often based solely on the preferences of adults, leading to alarming changes in children’s daily habits. these changes contribute to various health issues, including depression, obesity, aggressive behavior, asthma, attention deficit disorders, and heart disease, often confining children to virtual spaces and depriving them of a healthy childhood.this research aims to prioritize design components in residential complexes that most effectively promote children’s health and to identify the most important physical criteria for fostering healthy environments for children. to achieve this, a survey questionnaire was developed based on a descriptive-analytical review of relevant literature, targeting four groups: child architects, child psychologists, parents, and educators, totaling 100 participants. the collected data were analyzed using friedman’s test and shannon’s entropy, revealing the most significant environmental components affecting children’s health in residential complexes from each group’s perspective.the results indicate that the most critical shared concern among all four groups is safety and security, which is a fundamental requirement for creating child-friendly environments. following this, children’s architects emphasize the importance of play spaces as multifunctional areas that support educational, social, psychological, and cultural development. in contrast, parents prioritize adequate lighting and peace of mind regarding their children’s well-being. psychologists focus on fostering social connections among children to enhance their life skills and independence, while educators share parents’ concerns about sufficient lighting for children’s developmental needs.