ارزیابی خشکسالی کشاورزی تحت سناریوهای تغییر اقلیم با مدل swat (مطالعه موردی: قسمتی از حوضه آبریز اترک)

تعیین خصوصیات اقلیمی و هیدرولوژیکی هر حوضه آبریز در مطالعات اقلیم کشاورزی و منابع آب اهمیت دارد. دیدبانی عوامل هواشناسی به ویژه ‏بارندگی، دما و نیز پایش خشکسالی نقش بسزایی در شناخت شرایط حوضه آبریز خواهد داشت. پژوهش حاضر با هدف تعیین شرایط خشکسالی در محدوده زیرحوضه رودخانه اترک با استفاده از مدل swat انجام شد. بیشترین میزان وقوع خشکسالی در آینده بر اساس شاخص sri برابر با 15 و تحت سناریوی 3 (مدل bnu esm, rcp2.6) روی خواهد داد که نسبت به دوره پایه، 5 واحد بیشتر است. بر اساس شاخص sswi بشترین وقوع خشکسالی در آینده برابر با عدد 10 پیش‌نگری می‏شود که تحت سناریوی 3 روی می‏دهد. در مجموع، تحت تمامی سناریوها و در کل محدوده مورد مطالعه، خشکسالی کشاورزی تعداد وقوع کمتری نسبت به خشکسالی هیدرولوژیکی دارد. بر اساس نتایج، در تمامی سناریوها، میانگین تعداد خشکسالی‌های هیدرولوژیکی و کشاورزی نسبت به دوره پایه افزاش خواهد یافت. طولانی‌ترین مدت خشکسالی هیدرولوژیکی در طی 30 سال آینده برابر با 70 ماه بوده که در سناریو 4 (مدل bnu esm, rcp8.5) رخ می‏دهد. لازم به ذکر است که طولانی‌ترین دوره خشکسالی کشاورزی نیز برابر با 70 ماه محاسبه شده است که تحت سناریو 4 صورت می‏گیرد. نتایج نشان داد که واکنش خشکسالی‌های هیدرولوژیکی و کشاورزی به تغییر اقلیم یکسان نخواهد بود و خشکسالی کشاورزی بیشتر نسبت به تغییر اقلیم واکنش نشان می‌دهد.

evaluation of agricultural drought under climate change scenarios with swat model (case study: atrak watershed)

determining the climatic and hydrologic characteristics of each watershed is essential for agro-climatic and water resources studies of given region. observation of rainfall, temperature and other meteoroidal variables, as well as drought monitoring plays a significant role in understanding the conditions of the watershed under bnu esm model, rcp2.6 climate change scenarios (scenario 3) during the future period. the current research was conducted with the aim of determining drought conditions in the atrak river sub-basin using the swat model. according to the sri index the highest projected drought index value during the future period under scenario 3 is be equal to 15 and, which is 5 units more than the corresponding baseline period. according to the sswi index, the highest occurrence of drought in future periods is under scenario 3in projected to be to be 10. in general, under all selected scenarios and in the entire study area, agricultural drought has a lower number of occurrences than hydrological drought. based on the results, in all scenarios, the average number of hydrological and agricultural droughts will increase compared to the baseline period. the longest period of hydrological drought in the next 30 years is equal to 70 months, which occurs under the 4th climate change scenario (bnu esm model, rcp8.5). it should be noted that the longest period of agricultural drought is calculated as 70 months, which would occur under scenario 4. the results showed that the response of hydrological and agricultural droughts to climate change will not be the same, and agricultural droughts responds more significantly.