ارزیابی ارتباط متغیرهای اقلیمی و خشکسالی هواشناسی با عملکرد محصولات زراعی در استان کرمان

در این پژوهش از مدل‌های رگرسیون چندگانه برای ارزیابی ارتباط شاخص خشکسالی بارش-تبخیرتعرق استاندارد شده (spei) و متغیرهای هواشناسی با تولید محصولات زراعی در استان کرمان استفاده شد. به این منظور از داده‌های میانگین سالانه بیشینه و کمینه دمای هوا، سرعت باد، رطوبت نسبی، مجموع بارش ماهانه، تبخیرتعرق، دمای نقطه شبنم، فشار هوا، ساعات آفتابی، spei و عملکرد محصولات زراعی در بازه زمانی (1370-1397) استفاده شد. مقادیر spei نشان می‌دهد تمامی ایستگاه‌های مطالعاتی در دو دهه اخیر خشکسالی را تجربه کرده‌اند و خشکسالی بر عملکرد محصولات زراعی در تمامی استان تاثیرگذار بوده است. مقدار متوسط ضریب تبیین در مدل‌های رگرسیونی بهینه برای گندم حداقل و حداکثر 0.39 و 0.95 متعلق به ایستگاه کرمان و انار، برای جو 0.27 و 0.9 برای بافت و انار، برای سیب زمینی 0.2 و 0.7 برای جیرفت و کهنوج ، برای پیاز 0.23 و 0.54 برای بافت و جیرفت و برای یونجه 0.31 و 0.98 برای کهنوج و سیرجان به دست آمد. نتایج این مطالعه می‌تواند در پیشنهاد الگوهای کشت جدید در دهه‌های آینده برای مقابله با خشکسالی و کمبود آبی در این استان مورد استفاده قرار گیرد.

effect of climtic varaibles and meteoromogical drought on selected crops' yield in kerman province

in this research, multiple regression models were used to evaluate the effect of meteorological drought i and climatic variables selected crop yield in kerman province using the standardised precipitation-evapotranspiration index (spei). the mean annual maximum and minimum air temperature, wind speed, relative humidity, total monthly precipitation, evapotranspiration, dew point temperature, air pressure, sunshine hours, and spei index, were collected/ calculated. then these values were correlayed to selected crops yield by using during 1991-2018 period. spei values indicated that all study stations have experienced drought in the recent two decades and as a result the yield of crops across the study area has been significanetly affexted.the average coefficient of determination (r2) values in the best fitted regression models was observed for wheat with values of 0.39 and 0.95 (in kerman and anar station), for barley 0.27-0.9 (baft and anar), for potato 0.2- 0.75 (jiroft and kahnuj), for onion 0.23-0.54 (baft and jiroft) and alfalfa 0.31-0.98 (kohnuj and sirjan) were obtained. the results of this study can be used in suggesting new cropping patterns in coming decades for coping with drought and water scarcity in this province.