تاثیر نوسانات اقلیمی بر تغییرات عملکرد و رفاه ناشی از آن در دو گروه از محصولات کشاورزی استان خوزستان

هدف این مطالعه ارزیابی تغییرات محتمل عملکرد دو گروه محصولات کشاورزی غلات و صیفی‌جات ناشی از نوسانات دو مولفه اقلیمی (دما و بارش) و اثرات رفاهی حاصل از آن برای کشاورزان در استان خوزستان است. به منظور برآورد تابع واکنش عملکرد گیاهان مطالعاتی، داده‌های هواشناسی شامل بارش، دمای کمینه، دمای بیشینه و رطوبت نسبی 13 ایستگاه هواشناسی در طی سال‌های 1370 تا 1398 جمع‌آوری گردید. برای محاسبه و تحلیل شاخص‌ها از نرم‌افزارهای excel، spss، eviews و gams استفاده شد. تابع واکنش عملکرد در پهنه‌های اقلیمی استان تعیین و سپس میزان رفاه تولیدکننده و مصرف‌کننده ناشی از تغییرات عملکرد متاثر از نوسانات اقلیم برآورد شد. با توجه به نتایج به دست آمده در گروه غلات، مازاد رفاه تولید‌کننده بالاتر از مازاد رفاه مصرف‌کننده است. پیش‌نگری با توجه به سناریوهای اقلیمی نشانگر روندی کاهشی در میزان رفاه بوده است. در محصولات مطالعاتی، میزان زیان‌های ناشی از نوسانات اقلیمی برای مصرف‌کننده‌ها بالاتر از تولید‌کننده‌ها می‌باشد. نتایج محاسبه رفاه گروه صیفی‌جات نشان داد که مازاد رفاه مصرف‌کننده بالاتر از مازاد رفاه تولید‌کننده است همچنین میزان رفاه بطور کلی روند کاهشی همراه با نوسان را دنبال می‌کند. میزان زیان‌های ناشی از تغییرات اقلیم برای تولید‌کننده‌ها بالاتر از مصرف‌کننده‌ها بوده است. بطور کلی مازاد رفاه گروه غلات بیشتر از گروه صیفی‌‌جات می‌باشد و کشت غلات در مقایسه با صیفی‌جات براساس راهبرد سازگاری با تغییرات بلندمدت می‌تواند مد نظر قرار گیرد.

climatic variations effects on yield and related welfare of two groups of agricultural crops in khuzestan province

the aim of this study was to evaluate the possible changes of yield and related welfare of two major groups of cereals and vegetable crops as a result of two climatic variables (rainfall and temperature) variations in khuzestan province. for estimation of crop response production function of selected study crops, meteorological data including rainfall, minimum temperature, maximum temperature and relative humidity of 13 stations across the province for the years 1991 to 2019 were collected. crop response production functions for different climate zones of the province were determined and possible effects of climatic variation on producer / consumer welfare were assessed. according to the results, the welfare of the cereal crops, the producer welfare surplus is higher than the consumer welfare surplus. a decreasing trend in welfare was observed under climate change scenarios. also, the obtained results of projected welfare of the vegetables crops showed that the consumer welfare surplus is higher than the producer welfare surplus. in general, the welfare surplus of cereals is higher than that of summer vegetable crops and hence as a adaption strategy, cereal cultivation may be recommended.