تعیین مناطق مناسب اجرای سامانه‌های کوچک جمع‌آوری باران با استفاده از مدل‌های تصمیم‌گیری چند معیاره (مطالعه موردی: استان اصفهان)

تعیین مناطق مستعد جهت اجرای طرح‌های کوچک جمع‌آوری آب باران می‌تواند به بیشینه سازی استفاده و افزایش بهره وری آب باران کمک کند. در تحقیق حاضر، با استفاده از دو نوع مدل‌های تصمیم‌گیری چند معیاره شامل مدل‌ تحلیل شبکه‌ای (anp) و مدل‌ تحلیل سلسله مراتبی (ahp)، مناطق مستعد جهت اجرای سامانه‌های کوچک جمع‌آوری آب باران در استان اصفهان مورد بررسی قرار گرفت و نتایج حاصل از دو مدل از نظر آماری باهم مقایسه گردید. در این پژوهش، از متغیرهای بارش (بارش سالانه 111 ایستگاه سینوپتیک،کلیماتولوژی، تبخیرسنجی و باران‌سنجی)، شیب زمین، نفوذپذیری خاک، پوشش گیاهی، حاصلخیزی خاک، فاصله از شهر و روستا و فاصله از جاده استفاده شد. نتایج نشان داد که در هر دو مدل شهرستان‌های خمینی‌شهر با حدود 63 درصد و مبارکه با حدود 55 درصد از اراضی، دارای بیشترین درصد مناطق مستعد (خوب و خیلی خوب) و شهرستان‌های آران و بیدگل (4 درصد) و اردستان (6 درصد) کمترین درصد مناطق مناسب جهت احداث سامانه‌های کوچک جمع‌آوری آب باران هستند. برای کل استان نیز بر اساس مدل‌های ahp و anp به ترتیب حدود 24.8 و 21.8 درصد از اراضی در وضعیت خوب و خیلی خوب جهت اجرای سامانه‌های کوچک جمع‌آوری آب باران قرار دارند. همچنین نتایج نشان داد که بر اساس هر دو روش ahp و anp، حدود 76.3 درصد از اراضی با شرایط خوب و خیلی‌خوب جهت احداث این سامانه‌ها در شهرستان‌های خشک و نیمه خشک و 23.7 درصد در مناطق نیمه مرطوب غرب و جنوب غرب استان قرار دارند. مقایسه آماری نتایج دو مدل نشان داد که تفاوت بین مساحت سطوح مستعد در سطح 0.01 معنی‌داری است. این تفاوت ناشی از نحوه اختصاص وزن به لایه‌های اطلاعاتی ورودی است.

identification of suitable sites for small rainwater harvesting structures using multi-criteria decision-making models (case study: isfahan province)

identifying potential sites for small rainwater harvesting can help to improve crop water productivity especially rainfed cropping systems.in present study, suitable areas for creating small rainwater collection systems in isfahan province were determined using multi-criteria decision making models including hierarchical analysis process and network analysis process. the selected variables were annual rainfall ( 111 synoptic, climatology , evaporation and rain gauging stations), land slope, soil permeability, vegetation cover, soil fertility, distance from city and village and distance from road. the results showed that in both ahp and anp methods, khomeni-shahr region with about 63% and mobarake with about 55% of area , have the largest suitable coverage (good and very good condition) for the small rainfall collection systems construction and aran and bidgol (4%) and ardestan (6%) have the lowest percentage of suitable areas, respectively. for the entire province, according to the ahp and anp methods, about 24.8 and 21.8% of the lands are categorized as good and very good class for the creating small rainwater harvesting systems, respectively. the results also indicated that for both ahp and anp methods, about 76.3% of lands with good and very good conditions for the construction of these systems are located in dry and semi-arid areas and 23.7% in semi-humid areas. the statistical comparison between the two approaches showed a significant difference between the provided suitable zones for constructing these systems at 0.01 level. the defference may be attributed to assigned weight of input layers.