شناسایی و دسته‌بندی شکست‌های سیستمی در نظام ملّی نوآوری ایران

مقالة پیش رو با هدف شناسایی شکست‌های سیستمی نظام ملّی نوآوری ایران تدوین گردیده و سعی نموده تا به‌کمک نظرات طیف وسیعی از خبرگان حوزۀ سیاست‌گذاری علم، فنّاوری و نوآوری و کنشگران نظام ملّی نوآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون، شکست‌های سیستمی نظام ملّی نوآوری ایران را شناسایی و دسته‌بندی کند. براساس نتایج حاصل از این پژوهش، در مجموع 43 شکست سیستمی عمده در نظام ملّی نوآوری ایران شناسایی گردید که این مجموعه شکست‌ها ذیل 12 حوزه‌ی کارکردی از فعالیت‌ها دسته‌بندی شد. این 12 حوزه کارکردی عبارتند از: 1) سیاست‌گذاری، جهت‌دهی، ارزیابی و نظارت نظام؛ 2) مشروعیت‌بخشی به نوآوری؛ 3) آگاه‌سازی عمومی نسبت به مسائل؛ 4) آموزش، توسعه و توانمندسازی سرمایه انسانی؛ 5) تامین مالی پژوهش، توسعه فنّاوری و نوآوری؛ 6) خلق دانش و انجام تحقیق‌وتوسعه؛ 7) انتشار دانش، همکاری و شبکه‌سازی؛ 8) فعّالیت‌های محرک تقاضا و بازار؛ 9) فعّالیت‌های کارآفرینانه (تولید محصولات و خدمات جدید)؛ 10) ارتقاء هوشمندی سیاستی راهبردی؛ 11) انجام تغییرات ساختاری و نهادی؛ و 12) شتاب‌دهی و تسریع رشد کسب‌وکارها. همچنین با مقایسه و تطبیق نتایج حاصل از این پژوهش با دیگر مطالعات انجام‌گرفته، مهمترین شکست‌های سیستمی نظام ملّی نوآوری ایران به‌ترتیب عبارتند از: 1) نبود انسجام میان سیاست‌ها و ضعف در نظارت، ارزیابی و ایجاد سازوکارهای اجرائی و حمایتی برای سیاست‌های نوآوری کشور؛ 2) وجود تولی‌گری چندگانه در امر علم، فنّاوری و نوآوری در کشور؛ 3) ضعف در حضور، هماهنگی و تقسیم کار شفاف بین بازیگران نظام ملّی نوآوری؛ 4) ضعف در سازوکارهای مناسب جهت مشارکت و هم‌افزایی بین بازیگران مختلف برای ارائه مشاوره و انتشار فنّاوری و 5) ضعف در اولویت‌بندی مسائل و ارائه راه‌کارهای سیاستی با توجه به نیازهای منطقه‌ای و ملی.

identification and classification of system failures in iran’s national innovation system

this article was compiled to identify the system failures of iran’s national innovation system and tried to identify and categorize these system failures with the help of the opinions of a wide range of experts in the field of science, technology, and innovation policy and with the thematic analysis method. based on the results of this research, a total of 43 major system failures were identified in iran’s national innovation system, and these failures were categorized under 12 functional areas of activities. these 12 functional areas are 1) policy-making, orientation, assessment and monitoring of the system;2) legitimizing innovation; 3) public awareness of issues; 4) education, development, and empowerment of human capital; 5) financing research, technological development and innovation; 6) knowledge creation and r d; 7) knowledge dissemination, cooperation, and networking; 8) demand and market stimulating activities; 9) entrepreneurial activities (new products and services); 10) promoting strategic policy intelligence; 11) structural and institutional changes; and 12) accelerating business growth. also, by comparing the results of this research with other studies, the most important system failures of iran’s national innovation system are 1) lack of coherence between policies and weakness in monitoring, assessing, and creating executive and support mechanisms for the country’s innovation policies; 2) the existence of multiple responsibilities in the matter of science, technology and innovation in the country; 3) weakness in the presence, coordination and clear division of work between the actors of the national innovation system; 4) weakness in proper mechanisms for participation and synergy between different actors to provide advice and technology dissemination; and 5) weakness in prioritizing issues and providing policy solutions according to the regional and national needs.