>
Fa   |   Ar   |   En
   تبیین کارکردمحیط زیست معنوی برای برنامه ریزی توسعۀ شهری با مطالعۀ تطبیقی شهر مکه  
   
نویسنده شاه‌ولی منصور
منبع سياست نامه علم و فناوري - 1399 - دوره : 10 - شماره : 4 - صفحه:143 -152
چکیده    گذشتۀ شهر مکه از کتاب اسلام و محیط زیست، انتشارات دانشگاه هاروارد آمریکا، و گزارش روزنامۀ گاردین دربارۀ توسعۀ شهری مکه به درخواست حکومت آل سعود، با مطالعۀ تطبیقی و طی سه مرحله مقایسه شد. در مرحلۀ اول، آسیب های وارده بر این شهر از منظر «زیست محیطی؛ وضعیت و معیشت ساکنان؛ و نمادهای فرهنگ دینی» مشخص شدند. در مرحلۀ دوم، این آسیب ها با دو نظریۀ دینی «فاید هگرا» و «وظیفه گرا» تحلیل شدند. نتایج این دو مرحله نشان داد که توسعۀ شهری مکه، بر نظریۀ فاید هگرا منطبق است که با آموزه های اسلام سازگار نیست و برنامه های توسعۀ شهری مصداق بارز فساد در زمین است؛ زیرا دین را از کارکرد اجتماعی آن منحرف کرده، فرصت رشد و تعالی را از ساکنان سلب و کانون امت اسلامی یعنی خانواده را متلاشی کرده است و درمجموع، مالکیت مردم مکه، که ملازم معاد و معاش آن هاست، غصب شده است. به طور کلی، برنامه ریزی توسعۀ شهری مکه استدلال عقلیِ متضمنِ رفتار منطقیِ فردی و اجتماعی ندارد. مرحلۀ سوم، چگونگی احیای هویت شهری مکه، با روش اسنادی نشان داد که احیای این هویت با محیط زیست معنوی و اصل توحید، که قائل به وحدت وجود اجزای شهر است، امکان پذیر است. برای تحقق این مهم، الگوی «نظم متعالی توسعۀ شهری » پیشنهاد می شود.
کلیدواژه توسعه‌شهری، اکولوژی معنوی، مطالعات تطبیقی، مکّه
آدرس دانشگاه شیراز, دانشکدۀ کشاورزی, گروه ترویج و آموزش کشاورزی, ایران
پست الکترونیکی shahvali@shirazu.ac.ir
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved