مولفه‌های حکمرانی در مرزبان‌نامه سعدالدّین وراوینی و کاربست آن در سازمان‌ها‌ی دولتی ایران

پژوهش حاضر با هدف جستار مولفه‌های حکمرانی در کتاب مرزبان‌نامه و استخراج و ارائه آموزه‌های آن برای دنیای امروز انجام گرفته است. پژوهش حاضر به مطالعه‌ای کیفی و در قالب پارادایم تفسیری طبقه‌بندی می‌شود و از راهبرد تحلیل مضمون برای استخراج مولفه‌های حکمرانی استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد سند کاوی صورت پذیرفته که از باب اول کتاب مرزبان‌نامه مشتمل بر متون، تمثیل‌ها و حکایت‌های نقل شده بین ملک‌زاده (مرزبان) و دستور (وزیر) است با توجه به اینکه تمامی متون، تمثیل‌ها و حکایت‌های باب اول مورد مطالعه قرار گرفت. بنابراین نمونه‌گیری از نوع سرشماری است و قلمرو زمانی انجام پژوهش نیم سال اول 1403 بوده و عوامل اصلی و فرعی الگو با استفاده از روش تحلیل مضمون استخراج شد. براساس یافته‌های پژوهش مولفه‌های مرتبط با حکمرانی در مرزبان‌نامه شامل 96 مولفه اولیه، 44 مولفه فرعی و 7 مولفه اصلی بود. مولفه هفتگانه عبارت‌اند از: مولفه اخلاقی و دینی، شخصیتی- فردی، رفتاری، ساختاری، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی قابل ارائه است. هریک از این مولفه‌ها دارای چندین مولفه فرعی است و مجموعاً 44 مولفه فرعی برای هفت مولفه اصلی شناسایی شد. بر این اساس مولفه‌های حکمرانی در مرزبان‌نامه شکل گرفت و الگوی نظری مستخرج از مرزبان‌نامه ارائه شد. براساس مولفه‌های فوق پیشنهادهایی برای مدیران سازمان‌ها‌‌ی دولتی ارائه گردید.

the components of governance in marzbannameh of saad al-din varavini and its application in iran’s public organizations

the current research was conducted with the aim of investigating the components of governance in the marzbannameh book and extracting and presenting its teachings for today’s world. the research is classified as a qualitative study and in the form of an interpretive paradigm, and thematic analysis strategy has been used to extract the components of governance.the statistical population of the current research was carried out using the documents analysis approach, which from the first chapter of marzban nameh contains texts, parables and anecdotes narrated between malekzadeh (marzban) and dastur (minister), considering that all the texts, parables and anecdotes of the first chapter were studied. therefore, the sampling is of the random sampling, and the time domain of the research is the first half of 1403, and the main and secondary components of the pattern were extracted using thematic analysis method. based on the findings of the research, the components related to governance in marzbanname included 96 primary concepts, 44 sub-categories and 7 main categorie components. the seven components are: moral and religious, personality-individual, behavioral, structural, political, social and economic component. in total of 44 sub-components were identified for the seven main components. based on this, the components of governance were formed in marzbannameh and a theoretical model extracted from marzbannameh was presented. as a result suggestions were made for the managers of public organizations.